Ύβρις, Άτη, Νέμεσις, Τίσις. Αυτή είναι η πορεία της πτώσης όταν ο άνθρωπος παραβεί τη φυσική και ηθική τάξη του κόσμου σύμφωνα με την αρχαία ελληνική κοσμοθεωρία.
Η ύβρις αποτελεί μια ακραία στάση που φανερώνει υπερβολική αυτοπεποίθηση περιφρονώντας την ανθρώπινη ύπαρξη, τους νόμους, ακόμη και το θεϊκό στοιχείο. Αυτή η συμπεριφορά οδηγεί πάντοτε στην καταστροφή αφού προκαλεί την οργή των θεών, όπως διαπιστώνεται στις αρχαίες τραγωδίες.
Οι αρχαίοι πρόγονοί μας πίστευαν ότι όποιος υπερβαίνει την κανονικότητα και αγνοεί τις ισορροπίες και τους νόμους τιμωρείται από τη Δίκη, την κόρη του Δία και της Θέμιδας, την προστάτιδα της τάξης.
Άρα, η ύβρις δε συγχωρείται και ασφαλώς ακολουθεί η πτώση. Το καταστροφικό αποτέλεσμα που προκαλεί η διογκωμένη αυτοπεποίθηση, δηλαδή η έπαρση… η αλαζονεία.
Αλαζονεία. Η υπέρτατη πνευματική ασθένεια που δημιουργείται όταν ο άνθρωπος αποκόπτεται από τον Θεό.
Αλαζονεία. Η ρίζα κάθε κακού σύμφωνα με τους Πατέρες.
Αλαζονεία. Πάθος δαιμονικό. Αιτία της πτώσης του Εωσφόρου από τον ουρανό.
Αλαζονεία. Παγίδα των αρετών σύμφωνα με τον Άγιο Αυγουστίνο.
Αλαζονεία. Αιτία της υπερηφάνειας κατά τον Άγιο Γρηγόριο Νύσσης.
Αλαζονεία. Πορεία χωρίς στήριγμα σύμφωνα με τον Άγιο Ισαάκ τον Σύρο.
Αλαζονεία. Ένα από τα πιο καταστροφικά πάθη κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο.
Αλαζονεία. Ο Χριστός καταδικάζει κάθε αλαζονική συμπεριφορά και δικαιώνει τους ταπεινούς, τους αληθινούς και τους απλούς στην καρδιά ανθρώπους… «Όποιος υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί και όποιος ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί». (Παραβολή Τελώνου και Φαρισαίου).
Φίλοι μου.
Ας έχουμε στο νου μας τη ρήση του σοφού Ιουδαίου συγγραφέα Ιησού υιού του Σειράχ: «Γιατί τόση αλαζονεία στον άνθρωπο, που είναι χώμα και στάχτη, αφού κι ενόσω ακόμα ζει, αρχίζει η φθορά του;».
Η αλαζονεία έρχεται σε απόλυτη αντίθεση με τον Θεό, ο Οποίος «αντιτάσσεται στους υπερήφανους και δίνει χάρη στους ταπεινούς».
Υπάρχει φάρμακο; Ασφαλώς!
Η ταπείνωση. Η βάση των αρετών.
Η μετάνοια. Η αναγνώριση των λαθών.
Η αυτογνωσία. Τίποτα δεν αποτελεί δικό μας κατόρθωμα.
Η προσευχή. Η επικοινωνία με τον Θεό.
Η Ευχαριστιακή – ασκητική ζωή. Συμμετοχή στη Θεία Κοινωνία που αποτελεί την ένωση του πιστού με τον Ίδιο τον Θεό, με την πηγή της ταπείνωσης, τον Κύριο Ιησού Χριστό.
Ας καλλιεργήσουμε συνειδητά την ταπείνωση.
Ας απορρίψουμε τα θανάσιμα χαρακτηριστικά και την προκλητική και άθλια συμπεριφορά του αλαζόνα που θεωρεί τον εαυτό του ανώτερο, αλάνθαστο και σπουδαίο.
Η πραγματική αξία στον άνθρωπο κρίνεται από το ήθος και όχι από την ξιπασιά… την έπαρση.
Όποιος νομίζει ότι είναι αιώνιος, ας θυμηθεί την εύθραυστη φύση και τη «βραχυβιότητα της όποιας εξουσίας του».
Προσοχή λοιπόν.
Η «Τίσις», η τιμωρία και η συντριβή του ανθρώπου που διέπραξε «ύβριν»… παραμονεύει για τους αμετανόητους.