Τέλος σε κάθε συζήτηση περί εθνικής αυτοκατάργησης στον βωμό της επίλυσης του Κυπριακού έβαλε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανήμερα της εθνικής επετείου.
Με φόντο τις εκδηλώσεις μνήμης για την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ στη Λευκωσία, ο Νίκος Χριστοδουλίδης κατέστησε σαφές πως η βιωσιμότητα της όποιας συμφωνίας περνά αποκλειστικά μέσα από τη γνώση της πραγματικής ιστορίας, στέλνοντας ηχηρό μήνυμα σε όσους προκρίνουν εκπτώσεις στην ιστορική αλήθεια.
Η επίσημη δοξολογία τελέστηκε χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Κύπρου κ. Γεωργίου, παρουσία της πολιτικής και πολιτειακής ηγεσίας, εκπροσώπων των κομμάτων και πλήθους κόσμου.
Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε ο ιστορικός Γιάννης Λάμπρου, ο οποίος χαρακτήρισε τον αγώνα της τετραετίας 1955-1959 ως έναν από τους ηρωικότερους του Ελληνισμού, κάνοντας ειδική μνεία στην πειθαρχία, τη διάθεση θυσίας των αγωνιστών και τον διαχωρισμό των ρόλων μεταξύ του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και του Γεωργίου Γρίβα.
Στο πλαίσιο των τιμητικών εκδηλώσεων ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μετέβη στα Φυλακισμένα Μνήματα, τον ειδικά διαμορφωμένο χώρο εντός των Κεντρικών Φυλακών όπου οι βρετανικές αποικιακές αρχές ενταφίαζαν μυστικά τους απαγχονισθέντες και τους πεσόντες της ΕΟΚΑ για να αποτρέψουν μαζικές διαδηλώσεις.
Αμέσως μετά το τρισάγιο και την κατάθεση στεφάνου στο κοιμητήριο που φιλοξενεί τους τάφους δεκατριών αγωνιστών, ο Νίκος Χριστοδουλίδης προχώρησε σε μια βαρυσήμαντη πολιτική παρέμβαση, ενσωματώνοντας το νόημα της θυσίας τους στις σύγχρονες προκλήσεις.
Αποτιμώντας τα διδάγματα της ιστορικής περιόδου, ο επικεφαλής του κράτους χαρακτήρισε τον αγώνα ως τον πιο αγνό, ηθικό και τίμιο του κυπριακού Ελληνισμού.
Εστίασε ιδιαίτερα στην ανιδιοτέλεια των αγωνιστών και στην ενότητα κλήρου και λαού, στοιχεία που οδήγησαν στη δημιουργία της Κυπριακής Δημοκρατίας, την οποία περιέγραψε ως το σημαντικότερο κρατικό κεκτημένο. Τόνισε μάλιστα το χρέος της σημερινής γενιάς να μεταλαμπαδεύσει στα παιδιά την ιστορία της ΕΟΚΑ και τις πράξεις των προγόνων τους.
Σε αυτό το πλαίσιο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποσαφήνισε πως η διατήρηση της εθνικής μνήμης δεν λειτουργεί αποτρεπτικά προς μια ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού, αλλά τουναντίον αποτελεί τον ισχυρότερο θεμέλιο λίθο της.
Η προσήλωση σε αυτά τα ιδανικά, κατέληξε, είναι αυτή που καθοδηγεί τη σημερινή εθνική προσπάθεια για τον οριστικό τερματισμό της κατοχής και την επανένωση της πατρίδας.
