Λόγω της μεγάλης εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ας μου επιτραπεί να μην αναφερθώ σήμερα στο αυριανό Ευαγγέλιο, αλλά στο αποστολικό ανάγνωσμα της σημερινής εορτής (Φιλ. 2,5-11). Σ’ αυτό, ο Απόστολος Παύλος περιγράφει την εκούσια «κένωση» του Υιού και Λόγου του Θεού, ο Οποίος προσέλαβε την ανθρώπινη φύση, έγινε υπήκοος μέχρι θανάτου και, μέσω της σταυρικής θυσίας, οδηγήθηκε στη δόξα της Αναστάσεως και της υπερυψώσεως. Μέσα σε αυτό το θεολογικό πλαίσιο φωτίζεται και το αληθινό περιεχόμενο της τιμής που αποδίδει η Εκκλησία στην Υπεραγία Θεοτόκο.
Η τιμή προς το πρόσωπο της Παναγίας δεν αποτελεί αυτόνομη ή ανεξάρτητη ευσέβεια, αλλά έχει βαθύτατα χριστολογικό χαρακτήρα. Η Εκκλησία τιμά τη Θεοτόκο επειδή έγινε η εκλεκτή συνεργός στο μυστήριο της θείας οικονομίας. Με την ελεύθερη συγκατάθεσή της κατά τον Ευαγγελισμό, κατέστη δυνατή η ενανθρώπηση του Υιού του Θεού. Εκείνη προσέφερε την ανθρώπινη φύση στον προαιώνιο Λόγο, ώστε ο Χριστός να γίνει πραγματικός άνθρωπος, χωρίς να παύσει να είναι τέλειος Θεός. Γι’ αυτό και ο τίτλος «Θεοτόκος» δεν απονέμεται πρωτίστως για να εξυψώσει τη Μαρία, αλλά για να διαφυλάξει την αλήθεια ότι ο γεννηθείς από αυτήν είναι ο ίδιος ο σαρκωμένος Θεός.
Η Κοίμηση της Θεοτόκου επιβεβαιώνει ακριβώς αυτή τη σχέση με τον Χριστό. Η Παναγία δοξάζεται όχι ανεξάρτητα από Εκείνον, αλλά ως η πρώτη που γεύεται πληρέστερα τους καρπούς της νίκης του Υιού της επί του θανάτου. Η μετάστασή Της αποτελεί μαρτυρία της ανακαινισμένης ανθρώπινης φύσης, την οποία ο Χριστός προσέλαβε, αγίασε και οδήγησε στη δόξα. Έτσι, κάθε θεομητορική εορτή παραπέμπει τελικά στο πρόσωπο και το έργο του Χριστού.
Το αποστολικό ανάγνωσμα προτρέπει τους πιστούς να έχουν το ίδιο φρόνημα με τον Χριστό, αυτό της ταπεινώσεως, της υπακοής και της αγάπης. Η Θεοτόκος υπήρξε το κατεξοχήν ανθρώπινο πρόσωπο που έζησε αυτό το φρόνημα με απόλυτη πληρότητα. Η ταπείνωσή της, η εμπιστοσύνη στο θέλημα του Θεού και η αδιάλειπτη κοινωνία της με τον Υιό της, την ανέδειξαν σε πρότυπο κάθε χριστιανού.
Γι’ αυτό και η τιμή προς την Παναγία οδηγεί πάντοτε στο Χριστό. Η Θεοτόκος παραμένει η «οδός» που δείχνει τον Σωτήρα, η μητέρα που οδηγεί τα παιδιά της στον Υιό της και η ζωντανή μαρτυρία ότι η ανθρώπινη ελευθερία, όταν συνεργάζεται με τη θεία Χάρη οδηγεί στη σωτηρία και τον αγιασμό. Έτσι, η θεομητορική ευσέβεια της Ορθόδοξης Εκκλησίας διατηρεί πάντοτε έντονο χριστολογικό περιεχόμενο, δοξάζοντας τελικά τον ενανθρωπήσαντα, σταυρωθέντα και αναστάντα Κύριο.
*Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύθηκε το Σάββατο 15 Αυγούστου 2026 στην εφημερίδα Θεσσαλονίκη.