Εκπρόσωποι των διαφορετικών θρησκευτικών κοινοτήτων της Θεσσαλονίκης συμμετείχαν για πρώτη φορά στο ίδιο πάνελ στο πλαίσιο του Διαθρησκειακού Φόρουμ που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη στις εγκαταστάσεις της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης με πρωτοβουλία του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου.
Σκοπό της συζήτησης αποτέλεσε η συγκρότηση ενός σταθερού θεσμού συνεργασίας μεταξύ των θρησκευτικών κοινοτήτων της πόλης τον οποίο εξετάζουν εκπρόσωποι της Εκκλησίας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της τοπικής αυτοδιοίκησης στη Θεσσαλονίκη.
«Η σημερινή συνάντηση δεν είναι απλώς μία θεολογική, διαθρησκειακή συνάντηση, αλλά συνοδεύεται από στοιχεία που χαρακτηρίζουν την παρουσία μας ως Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο ως χώρος συνύπαρξης και πολιτιστικής διπλωματίας», επισήμανε ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης, συμπληρώνοντας ότι «το Αριστοτέλειο κάνει πράξη την πολυπολιτισμικότητα με τα πολυάριθμα ξενόγλωσσα προγράμματα σπουδών που διαθέτει, με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της θρησκευτικής ελευθερίας, την αντιμετώπιση των ακραίων ιδεολογιών».
Αναφερόμενος στη σημασία του διαλόγου, ο Πρύτανης του ΑΠΘ τόνισε ότι «κυρίως η νέα γενιά για την οποία είμαστε εδώ χρειάζεται νόημα, λιγότερο θόρυβο, να ακούσει από τους θρησκευτικούς ηγέτες διάλογο».
«Η ίδρυση ενός διαθρησκειακού φόρουμ στην πόλη μας αποκτά ιδιαίτερη σημασία γιατί ο διάλογος και η συνεργασία δεν περιορίζονται σε διεθνείς συναντήσεις, αλλά ξεκινούν από τη γειτονιά, τον χώρο εργασίας, την αγορά, το φόρουμ δηλαδή, τον χώρο όπου οι άνθρωποι ζουν, εκφράζονται και δημιουργούν», επισήμανε ο Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Ανάπτυξης του ΑΠΘ, Καθηγητής Νικόλαος Μαγγιώρος.
Ο Αντιπρύτανης του ΑΠΘ έκανε λόγο για την κουλτούρα εξωστρέφειας και διαλόγου που χαρακτηρίζει την ταυτότητα της Θεσσαλονίκης, υπογραμμίζοντας ότι «την ίδια οικουμενική φυσιογνωμία έχει το Πανεπιστήμιό μας» καθώς «η εξωστρέφειά του, η διεθνοποίησή του, η σύνδεσή του με την κοινωνία αποτελούν βασικούς πυλώνες του».
«Αναχώματα στον φονταμενταλισμό»
«Η παρουσία των θρησκευτικών ηγετών εδώ σήμερα μας επιτρέπει να στείλουμε ένα μήνυμα αισιοδοξίας, πως η Θεσσαλονίκη ενωμένη μπορεί να θέσει αναχώματα απέναντι στον φονταμενταλισμό και στη μισαλλοδοξία, να υπερασπιστεί την προστασία της ανθρώπινης ελευθερίας και αξιοπρέπειας» επισήμανε από την πλευρά του ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης.
Κάνοντας λόγο για τις πολλαπλές κρίσεις που αντιμετωπίζει η εποχή μας, ο κ. Αγγελούδης υποστήριξε ότι «οι θρησκείες είναι παρούσες ως ο πλέον ισχυρός μοχλός αντιμετώπισης ζητημάτων κοινωνικής δικαιοσύνης», προσθέτοντας ότι «δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη, χωρίς ειρήνη μεταξύ των θρησκειών και ειρήνη μεταξύ των θρησκειών δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς διάλογο μεταξύ τους».
Κλείνοντας, ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης τόνισε ότι συνιστά «θεσμική, αλλά και προσωπική υποχρέωση να στηρίξουμε με όλες μας τις δυνάμεις το διαθεησκειακό φόρουμ το οποίο μπορεί αλλά και οφείλει να αποτελέσει μια πρώτη πύλη ειλικρινούς και χωρίς εξάρσεις και φανατισμούς διαλόγου, ενός διαλόγου που μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο αλλά και σημείο αναφοράς».
Στον χαιρετισμό του, ο μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος, Εμμανουήλ, είπε ότι «για εμάς ο άλλος δεν είναι η κόλασή μας, αλλά είναι εικόνα του Θεού και χρειάζεται να τον προσεγγίσουμε». Αναφερόμενος σε σχετικές πρωτοβουλίες του Οικουμενικού Πατριαρχείου, επισήμανε ότι «το Οικουμενικό Πατριαρχείο βλέπει στις άλλες θρησκευτικές κοινότητες τη δυνατότητα ειρηνικής συνύπαρξης και διαβίωσης», συμπληρώνοντας ότι «το Οικουμενικό Πατριαρχείο ξεκαθάρισε ότι ο διάλογος με τις άλλες θρησκείες δεν είναι συγκριτισμός, αλλά προσέγγιση όχι για να ενωθούμε, αλλά για να βρούμε τρόπους επικοινωνίας και συνύπαρξης».
«Να καθίσουμε όλοι στο ίδιο τραπέζι»
Στη σημασία του διαλόγου στη ζωή της Εκκλησίας επικεντρώθηκε ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, Φιλόθεος, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «ο διάλογος ανήκει καταρχάς στον Θεό. Ο Θεός διαλέγεται με τον εαυτό του από τις πρώτες αράδες της Βίβλου και μετά διαλέγεται με τον άνθρωπο, το δημιούργημά του. Η Εκκλησία διαλέγεται με τον κόσμο γιατί έτσι έχει μάθει να κάνει από τον ίδιο τον Θεό. Η Εκκλησία είναι μία διαρκής κοινωνία και αναζήτηση σχέσης με τους άλλους».
Ο κ. Φιλόθεος τόνισε, ακόμη, τη σημασία αυτής της πρωτοβουλίας του ΑΠΘ «να καθίσουμε όλοι στο ίδιο τραπέζι», δηλώνοντας ότι «η μητρόπολη αγκαλιάζει αυτή την προσπάθεια».
Βιβλικά παραδείγματα της Παλαιάς Διαθήκης όπου ο Θεός απευθύνεται στον άνθρωπο, ως κάλεσμα σε διάλογο ανέφερε στην ομιλία του ο Δρ. Γιτσχάκ Νταγιάν, Ραββίνος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, υποστήριζοντας ότι «ο διάλογος συνιστά ευθύνη, καθώς μειώνονται οι προκαταλήψεις και ο άλλος παύει να αποτελεί απειλή». Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι «ο διαθρησκειακός διάλογος δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ανάγκη», καθώς «οι τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες είναι συμπληρωματικές. Έχουν διαφορετικό ρόλο, αλλά κοινό σκοπό. Κάθε παράδοση φωτίζει μία πλευρά της αλήθειας και συμβάλλει στην ανύψωση του ανθρώπου».
«Να γνωριστούμε για να γεννηθεί η αγάπη»
Ο Πρόεδρος της Θρησκευτικής Επιτροπής Ισλαμικού Τεμένους Αθηνών, Μοχάμεντ Ελ Ζαχάμπι, ανέφερε ότι «όλες οι θρησκείες απευθύνονται στους ανθρώπους, με σκοπό αυτοί να γίνουν καλύτεροι». Επισημαίνοντας τη σημασία του διαλόγου, προέτρεψε «να γνωριστούμε για να γεννηθεί η αγάπη, γιατί δεν μπορούμε να αγαπήσουμε κάποιον αν δεν τον γνωρίζουμε. Χρειαζόμαστε τον διάλογο για να καταλάβουμε ποιος είναι ο άλλος, για να βρούμε τον δρόμο για την αγάπη. Ζούμε σε μία κοινωνία όπου συναντιόμαστε μεταξύ μας και χρειαζόμαστε τον διάλογο. Χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλο».
Ο εφημέριος του ναού της Αμώμου Συλλήψεως Θεσσαλονίκης, π. Γεώργιος, ως εκπρόσωπος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας δήλωσε ότι «η Καθολική Εκκλησία ψάχνει τη δυνατότητα να κάνει διάλογο με τις άλλες Εκκλησίες» και προέτρεψε «να είμαστε εμείς οι άνθρωποι που ψάχνουν την ειρήνη και θέλουν να τη δημιουργήσουν σε έναν κόσμο γεμάτο πολέμους».
Από την πλευρά του ο Ποιμένας Ευαγγελικής Εκκλησίας Θεσσαλονίκης Σωτήριος Μπούκης επισήμανε ότι «το φόρουμ συνιστά έναν χώρο για να γνωρίσουμε τον άλλο όχι μέσα από στερεότυπα, αλλά όπως πραγματικά είναι», συμπληρώνοντας πως «για κάποιους ο διαθρησκειακός διάλογος μπορεί να μοιάζει με πολυτέλεια ή ακόμη και με κίνδυνο. Για εμάς τους Χριστιανούς η προσέγγιση με τον άλλο προέρχεται από τον ίδιο τον Χριστό, καθώς η θρησκευτική αυταρέσκεια οδηγεί σε περιχαράκωση».
«Δεν είμαστε εδώ για να ενώσουμε τις θρησκείες»
Ο κ. Μπούκης υποστήριξε, ακόμη, πως «εμείς που είμαστε εδώ σε αυτό το τραπέζι διαφωνούμε ως προς τα της θρησκείας κι αυτό είναι λογικό διότι ο καθένας παίρνει σοβαρά την πίστη του. Δεν είμαστε εδώ για να ενώσουμε τις θρησκείες. Είμαστε εδώ γιατί είμαστε γείτονες και θέλουμε να γνωριστούμε καλύτερα και να συνεισφέρουμε στην ειρήνη και την κοινωνική συνοχή της πόλης».
Η διοργάνωση του συγκεκριμένου φόρουμ εντάσσεται στη λειτουργία του Κέντρου για την Ανθρώπινη Ανάπτυξη το οποίο ιδρύθηκε δύο χρόνια πριν στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Το συγκεκριμένο Κέντρο αποτελεί μία πρωτοβουλία του Τμήματος Ιατρικής, της Νομικής Σχολής και του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ με στόχο την προώθηση οικουμενικών αγαθών, όπως είναι η υγεία, η εκπαίδευση, η ευημερία, η ισότητα, η δικαιοσύνη, η ανεκτικότητα, αξίες στοχεύουν στην προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η ίδρυση ενός Διαθρησκειακού Φόρουμ στη Θεσσαλονίκη δεν φιλοδοξεί να αποτελέσει απλώς έναν θεσμό, αλλά να συνεισφέρει στην ειρήνη, την κοινωνική συνοχή και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, μετατρέποντας τη Θεσσαλονίκη σε ζωντανό παράδειγμα «Τοπικής Οικουμένης».
Φωτογραφίες: Aristotle Innovation Forum
