Τη σχέση της θεολογίας με την επιστήμη, τα ζητήματα της εκκλησιαστικής ενότητας και τον διάλογο της Ορθοδοξίας με τη σύγχρονη κοινωνία ανέπτυξαν οι συμμετέχοντες σε διαδικτυακή εκδήλωση της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου με θέμα το μέλλον της Ορθόδοξης θεολογίας.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 28 Μαΐου στο πλαίσιο του κύκλου «Καιρός του ποιήσαι» με θέμα «Υπάρχει μέλλον για την Ορθόδοξη θεολογία σήμερα;».
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Ορθόδοξων Θεολόγων (IOTA) Paul Gavrilyuk, ο κοσμήτορας και καθηγητής Δογματικής Θεολογίας του Ινστιτούτου Αγίου Σεργίου στο Παρίσι Michel Stavrou και ο καθηγητής Φιλοσοφίας της Θρησκείας του ΕΚΠΑ Χαράλαμπος Βέντης.
Τον συντονισμό είχε ο διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου Παντελής Καλαϊτζίδης. Ο Paul Gavrilyuk στάθηκε ιδιαίτερα στη συμμετοχή των νέων στις θεολογικές αναζητήσεις και στις διεθνείς πρωτοβουλίες της ορθόδοξης ακαδημαϊκής κοινότητας.
Αναφερόμενος στη νεοπατερική σύνθεση του π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ, υποστήριξε ότι εξακολουθεί να αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη ορθόδοξη σκέψη, ενώ έθεσε το ζήτημα της προσαρμογής της θεολογικής μαρτυρίας στα ερωτήματα της εποχής.Παράλληλα
Παράλληλα, επέκρινε τη χρήση θεολογικών επιχειρημάτων για την εξυπηρέτηση πολιτικών και κρατικών σκοπιμοτήτων, κάνοντας αναφορά στη ρητορική που, όπως υποστήριξε, αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια στους κόλπους της Ρωσικής Εκκλησίας.Όπως
Όπως σημείωσε, η θεολογία οφείλει να διατηρεί τον εκκλησιαστικό της χαρακτήρα και να μην μετατρέπεται σε εργαλείο πολιτικής νομιμοποίησης. Ιδιαίτερη μνεία έκανε και στο ζήτημα της ανθρώπινης φύσης, το οποίο χαρακτήρισε ως ένα από τα σημαντικότερα θεολογικά θέματα του 21ου αιώνα.
Στη δική του εισήγηση, ο Michel Stavrou αναφέρθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ορθοδοξία στη συνάντησή της με τη νεωτερικότητα και τη μετανεωτερικότητα, καθώς και στην ανάγκη ουσιαστικής συμμετοχής της στον οικουμενικό διάλογο. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα εκκλησιολογικά ζητήματα και ειδικότερα στις σχέσεις μεταξύ των αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών.
Όπως ανέφερε, οι εθνικές αντιπαραθέσεις και οι ανταγωνισμοί οδηγούν συχνά σε φαινόμενα αποξένωσης που δυσχεραίνουν την έκφραση της εκκλησιαστικής ενότητας.Παράλληλα
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Εκκλησία οφείλει να παραμείνει ανοιχτή στη διαφορετικότητα και να καλλιεργεί μια καθολικότητα που δεν αποκλείει την ετερότητα.
Κατά τον Γάλλο θεολόγο, τόσο τα αυστηρά εθνικά μοντέλα όσο και οι λογικές συγκεντρωτισμού εμφανίζουν σημαντικές δυσκολίες ως προς την προώθηση της ενότητας στον σύγχρονο ορθόδοξο κόσμο, γεγονός που καθιστά αναγκαία την αναζήτηση νέων τρόπων συνύπαρξης και συνεργασίας.
Ο Χαράλαμπος Βέντης επικεντρώθηκε στη σχέση θεολογίας και επιστήμης, επισημαίνοντας ότι η Ορθόδοξη θεολογία καλείται να συνομιλήσει δημιουργικά με τα πορίσματα των φυσικών και κοινωνικών επιστημών.Υποστήριξε
Υποστήριξε ότι η επιστημονική έρευνα χαρακτηρίζεται από διαρκή αναζήτηση και διάθεση αυτοκριτικής, στοιχεία που μπορούν να λειτουργήσουν γόνιμα και για τη θεολογική σκέψη.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η θεολογία χρειάζεται να αποφεύγει αμυντικές λογικές απέναντι στα νέα ερωτήματα της εποχής και να αναζητά τρόπους δημιουργικής πρόσληψης των σύγχρονων γνώσεων για τον άνθρωπο και τον κόσμο.Στο
Στο πλαίσιο αυτό έκανε λόγο για την ανάγκη αποφυγής της εργαλειοποίησης της θρησκείας και υπογράμμισε τη σημασία της εσχατολογικής προοπτικής στη θεολογική προσέγγιση.
Στη συζήτηση που ακολούθησε τέθηκαν ερωτήματα για τα προγράμματα θεολογικών σπουδών, τη δυνατότητα επικοινωνίας της θεολογικής σκέψης με ανθρώπους που βρίσκονται μακριά από τη θεσμική εκκλησιαστική ζωή, τις σχέσεις των Ορθοδόξων κοινοτήτων της διασποράς με τα μητροπολιτικά τους κέντρα, καθώς και τη στάση της Εκκλησίας απέναντι σε σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα, όπως η ξενοφοβία, η κοινωνική περιθωριοποίηση και οι νέες μορφές ανισότητας.
