Ως ηγέτες των οποίων η μνήμη χάθηκε στη λήθη ή επιβίωσε μόνο μέσα στα ανέκδοτα, περιέγραψε ο Πατριάρχης Μόσχας και πασών των Ρωσσιών Κύριλλος όσους στο παρελθόν έθεταν χρονικά όρια για το τέλος της Εκκλησίας.
Μιλώντας από τον άμβωνα του ιστορικού Καθεδρικού Ναού του Ελωχόβου, κατά τον φετινό εορτασμό των Θεοφανείων, ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Εκκλησίας εστίασε στην ανθεκτικότητα της ορθόδοξης πίστης απέναντι στις διώξεις, συνδέοντας την ιστορική μνήμη με τη σημερινή πραγματικότητα στη Ρωσία.
Κατά το κήρυγμά του, ο κ. Κύριλλος υπενθύμισε τη διακήρυξη Σοβιετικού ηγέτη της αθεϊστικής περιόδου, ο οποίος υποστήριζε πως μέχρι το 1980 η θρησκεία θα είχε εξαλειφθεί και θα παρουσίαζε τον «τελευταίο ιερέα» στην τηλεόραση.
Ο Πατριάρχης σημείωσε πως τέτοιες προβλέψεις διαψεύστηκαν πανηγυρικά, καθώς η Εκκλησία κατάφερε να επιβιώσει μέσα από τις δοκιμασίες, απαλλαγμένη πλέον από την τυπική πίστη της συνήθειας και στηριζόμενη σε ειλικρινείς πιστούς.
Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, η επιβίωση αυτή αποτελεί απόδειξη ότι «ο Θεός είναι μεθ’ ημών».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Ρώσος Πατριάρχης στη σημερινή σχέση Κράτους και Εκκλησίας, χαρακτηρίζοντας την παρούσα περίοδο ως εποχή ελευθερίας.
Μίλησε συγκεκριμένα για τον πρόεδρο της χώρας, Βλαντιμίρ Πούτιν, τον οποίο περιέγραψε ως έναν «ορθόδοξο ηγέτη», διευκρινίζοντας πως η πίστη του δεν υπαγορεύεται από το πρωτόκολλο αλλά από προσωπική και ειλικρινή πεποίθηση.
Κάλεσε δε το εκκλησίασμα να αναγνωρίσει τη σημασία του να μπορούν οι πιστοί να ασκούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα ανεμπόδιστα, γεγονός που απέδωσε στις προσευχές των μαρτύρων της Εκκλησίας.
Σε πιο προσωπικό τόνο, ο κ. Κύριλλος μοιράστηκε με τους πιστούς μια παιδική του ανάμνηση από τον ίδιο ναό.
Περιέγραψε την πρώτη του επίσκεψη στον Καθεδρικό του Ελωχόβου σε ηλικία πέντε ετών, όταν, παρά το γεγονός ότι ασθενούσε με πνευμονία, η μητέρα του ικανοποίησε την επιθυμία του να βρεθεί στην εκκλησία.
Θυμήθηκε το δέος που αισθάνθηκε βλέποντας τον τότε Πατριάρχη να λειτουργεί, σε μια εποχή που ο συγκεκριμένος ναός αποτελούσε το κεντρικό σημείο αναφοράς για τους Ορθοδόξους της Μόσχας εν μέσω των δύσκολων συνθηκών της εποχής.



