Η αυριανή Κυριακή συμπίπτει με την  εορτή της Μεταστάσεως του Ιωάννη του Θεολόγου και ευαγγελιστού της αγάπης, γι΄ αυτό και τα αναγνώσματα προέρχονται από τα έργα του, το μεν Αποστολικό από την Α΄ Καθολική επιστολή του, το δε Ευαγγελικό από τις τελευταίες φράσεις του Ιησού στον Σταυρό και τον επίλογο του Ευαγγελίου του.

Ας παραθέσουμε τη μετάφραση του Αποστολικού αναγνώσματος:

«Κανένας δεν αξιώθηκε ποτέ ως τώρα να δει τον Θεό· αν αγαπάμε ο ένας τον άλλο, είμαστε σε κοινωνία με τον Θεό και η αγάπη του μέσα μας έχει ολοκληρωθεί. Μας έδωσε το Πνεύμα του· έτσι είμαστε βέβαιοι πως είμαστε σε κοινωνία με τον Θεό και ο Θεός σε κοινωνία μ’ εμάς. Εμείς οι ίδιοι με τα μάτια μας είδαμε και καταθέτουμε τη μαρτυρία μας, ότι ο Πατέρας έστειλε τον Υιό του για να σώσει τον κόσμο. Όποιος παραδέχεται πως ο άνθρωπος Ιησούς είναι ο απεσταλμένος Υιός του Θεού, ο Θεός κατοικεί μέσα σ’ αυτόν και αυτός ζει ενωμένος με τον Θεό. Κι εμείς γνωρίζουμε πια την αγάπη, που μας έχει ο Θεός κι εμπιστευόμαστε τον εαυτό μας σ’ αυτήν. Ο Θεός είναι αγάπη· κι όποιος ζει μέσα στην αγάπη ζει μέσα στον Θεό κι ο Θεός μέσα σ’ αυτόν.Έτσι καταλαβαίνουμε πως η αγάπη έχει ολοκληρωθεί μέσα μας: Όταν αντιμετωπίζουμε την ημέρα της κρίσεως με θάρρος. Γιατί κι εμείς ζούμε σ’ αυτό τον κόσμο, όπως έζησε εκείνος. Όποιος αγαπάει δεν φοβάται. Η τέλεια αγάπη διώχνει τον φόβο. Γιατί ο φόβος σχετίζεται με την τιμωρία κι όποιος φοβάται την τιμωρία, δείχνει πως δεν έχει φτάσει στην τέλεια αγάπη.Εμείς αγαπάμε τον Θεό, γιατί εκείνος πρώτος μάς αγάπησε (Α΄Ιω.4,12-19).

Τρεις μεγάλοι συγγραφείς και Πατέρες στην ιστορία της Εκκλησίας μας συνοδεύονται με την επωνυμία του Θεολόγου: Ο αγαπημένος μαθητής του Ιησού ευαγγελιστής Ιωάννης (συγγραφέας του δ΄ Ευαγγελίου, τριών Καθολικών επιστολών και της Αποκαλύψεως), ο Γρηγόριος ο Θεολόγος (ο Ναζιανζηνός) τον 4ο αιώνα και ο Συμεών ο νέος Θεολόγος τον 10ο αιώνα. Η αποστολική περικοπή αποτελεί μια επιτομή της θεολογίας του ευαγγελιστού, την καρδιά του μηνύματός του, καθώς ο Θεός χαρακτηρίζεται ως αγάπη. Αλλού μέσα στην Καινή Διαθήκη ο Θεός χαρακτηρίζεται ως φως, ως αλήθεια, ως πνεύμα κ.ά., εδώ όμως έχουμε το αποκορύφωμα του ορισμού του με τη λέξη αγάπη. Είναι τοις πάσι γνωστόν ότι η αγάπη αποτελεί βασική διδασκαλία του Ιησού και δη η αγάπη προς όλους τους ανθρώπους. Για να μη μείνουμε σε γενικότητες, θα προσπαθήσουμε να δούμε τα χαρακτηριστικά της αγάπης όπως συνάγονται από το παραπάνω αποστολικό ανάγνωσμα αλλά και από το δ΄ Ευαγγέλιο.

Πηγή της αγάπης είναι ο Θεός: Το ανάγνωσμα τελειώνει με τη φράση «Εμείς αγαπάμε τον Θεό, γιατί εκείνος πρώτος μάς αγάπησε», στο δε Ευαγγέλιο του δηλώνει απερίφραστα ο Ιωάννης ότι ο Θεός «ούτως ηγάπησεν τον κόσμον, ώστε τον υιόν αυτού τον μονογενή έδωκεν, ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν μη απόληται, αλλ’ έχη ζωήν αιώνιον. ου γαρ απέστειλεν ο Θεός τον υιόν αυτού εις τον κόσμον ίνα κρίνη τον κόσμον, αλλ’ ίνα σωθή ο κόσμος δι’ αυτού» (Ιω 3,16-17).

Η αγάπη των ανθρώπων αποτελεί απάντηση στην αγάπη του Θεού και η απάντηση αυτή αποδεικνύεται με την αγάπη προς τον άλλον άνθρωπον, διότι η αγάπη προς τον Θεό περνάει από το σταυροδρόμι του αδελφού. Όπως διευκρινίζει ο ίδιος ο Ιωάννης στους επόμενους στίχους μετά το ανάγνωσμα:  «Αν κάποιος πει ‘αγαπώ τον Θεό’, μισεί όμως τον αδερφό του, είναι ψεύτης. Γιατί, πραγματικά, αυτός που δεν αγαπάει τον αδερφό του, τον οποίο βλέπει, πώς μπορεί να αγαπάει τον Θεό, τον οποίο δεν βλέπει; Αυτήν την εντολή μάς έδωσε ο Χριστός: Όποιος αγαπάει τον Θεό πρέπει ν’ αγαπάει και τον αδερφό του» (στίχ.20-21). Και μια απαραίτητη διευκρίνιση: Η αγάπη δεν είναι μια συναισθηματική τοποθέτηση με λόγια, αλλ’ είναι πράξη, πολλές φορές πράξη θυσίας, είναι η ίδια η πίστη μας «δι΄ αγάπης ενεργουμένη», όπως θα πει ο Απ. Παύλος στην προς Γαλάτας επιστολή του (Γαλ.5,8).

Η αγάπη προς τους αδελφούς είναι η απόδειξη ότι βρισκόμαστε στη σωστή σχέση με τον Θεό ή όπως το διατυπώνει ο Ιωάννης, «όποιος ζει μέσα στην αγάπη, ζει μέσα στον Θεό κι ο Θεός μέσα σ’ αυτόν». Η αγάπη με άλλα λόγια «είναι η πόρτα που μπαίνει μέσα στην καρδιά μας ο Θεός και παράλληλα η πόρτα του ουρανού που μπαίνουμε εμείς στη ζωή του Θεού» (π. Δανιήλ Αεράκης).

Η ύπαρξη της αγάπης μαρτυρεί ότι «ο Θεός εκ του Πνεύματος αυτού δέδωκεν ημίν». Γι’ αυτό και ο Απ. Παύλος ως πρώτο καρπό του Αγίου Πνεύματος αναφέρει την αγάπη: «Ο δε καρπός του Πνεύματός εστιν αγάπη, χαρά….κλπ.» (Γαλ.5,22). Πνευματικός άνθρωπος είναι αυτός που έχει στη ζωή του αγάπη.

Με την αγάπη μας, λέγει ο Ιωάννης, δίνουμε μαρτυρία ότι «Εμείς οι ίδιοι με τα μάτια μας είδαμε και καταθέτουμε τη μαρτυρία μας, ότι ο Πατέρας έστειλε τον Υιό του για να σώσει τον κόσμο». Στο πρωτότυπο «Ο πατήρ απέσταλκεν τον υιόν σωτήρα του κόσμου». Στις Πράξεις των Αποστόλων, όταν οι Ιουδαίοι συνέλαβαν και κακοποίησαν τους αποστόλους, ο Πέτρος και ο Ιωάννης απάντησαν: «Ου δυνάμεθα ά είδομεν και ηκούσαμεν μη λαλαείν» (Πράξ.4,20). Και στην Α΄ Καθολική επιστολή του ο Ιωάννης γράφει ήδη στην αρχή (στίχ,1-4): «Εμείς τον έχουμε ακούσει και τον έχουμε δει με τα ίδια μας τα μάτια μας (ενν. τον Χριστό). Μάλιστα τον είδαμε από κοντά και τα χέρια μας τον ψηλάφησαν… Αυτό που είδαμε κι ακούσαμε, το αναγγέλλουμε σ’ εσάς, για να συμμετάσχετε κι εσείς μ’ εμάς στην ίδια κοινωνία, που είναι η κοινωνία με τον Πατέρα και με τον Υιό του τον Ιησού Χριστό».  

Η αγάπη δεν έχει καμιά σχέση με τον φόβο, γιατί «Η τέλεια αγάπη διώχνει τον φόβο. Γιατί ο φόβος σχετίζεται με την τιμωρία κι όποιος φοβάται την τιμωρία, δείχνει πως δεν έχει φτάσει στην τέλεια αγάπη». Αυτή η διακήρυξη του ευαγγελιστή έχει ιδιαίτερη αξία στην εποχή μας, όπου ο φόβος της ασθένειας, του θανάτου και ο εφιάλτης του τρόμου από κακόβουλες ενέργειες των ανθρώπων κυριαρχούν, η δε ψυχολογία του βάθους εξερεύνησε τους απωθημένους στο υποσυνείδητο του ανθρώπου μύχιους φόβους του, τους οποίους όταν τους συνειδητοποιεί τρομοκρατείται αλλά συχνά και τρομοκρατεί. Σε τελευταία ανάλυση ο άνθρωπος που αγαπά δεν φοβάται την τελική Κρίση, οποτεδήποτε κι αν συμβεί.

Ο κ. Ιωάννης Καραβιδόπουλος, είναι Ομότιμος Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. ειδικός στην ερμηνεία της Καινής Διαθήκης

Ετικέτες: