Η πορεία ενός έθνους αποτελεί διαχρονική και πολυφασματική πορεία μέσα στην ιστορία. Ως σύνολο ανθρώπων που εμφορούνται και μοιράζονται κοινά γνωρίσματα –όπως είναι η φυλή, η γλώσσα, το πίστευμα, η κοινή ιστορία, η πολιτισμική φυσιογνωμία και η γεωγραφική καταγωγή– το σπουδαιότερο και χαρακτηριστικότερο γνώρισμα συνιστά η εθνική συνείδηση. Η έννοια της εθνικής συνείδησης υπήρξε καθοριστική στη διαμόρφωση του νέου ελληνικού κράτους, όπως αυτό αναδημιουργήθηκε μετά την έκβαση της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.

Κατά τη διάρκεια του 18ου και 19ου αιώνα, η έννοια της εθνικής συνείδησης στην ελληνική επικράτεια ήταν αρκετά οριοθετημένη. Πρωταρχικά γνωρίσματά της συνιστούσαν η κοινή ελληνική γλώσσα και η ορθόδοξη πίστη. Υπό την έννοια αυτή, ο εθνικός αυτοπροσδιορισμός της συνείδησης του νέου ελληνικού κράτους, μετά την παλιγγενεσία των Ελλήνων, επικεντρωνόταν στην υπεράσπιση αυτών των χαρακτηριστικών, μαζί με το έντονο πατριωτικό τους φιλότιμο. Μέσα σε αυτό το πνευματικό πλαίσιο του έθνους, ξεχωριστό ρόλο διαδραμάτισε η ιερή παρουσία των Νεομαρτύρων, όλων εκείνων που ζωοποίησαν με την πίστη και το αίμα τους την αδιάσπαστη συνέχιση της ελληνικής παράδοσης, ως ενιαίας και κοινής ιστορικής παράδοσης ενός ένδοξου λαού. Οι Νεομάρτυρες, διαποτισμένοι με το πνεύμα της ορθόδοξης πίστης, αποτέλεσαν με τον βίο τους τον ουσιαστικότερο παράγοντα στη διαμόρφωση του νέου Ελληνικού Κράτους.

Οι Νεομάρτυρες δικάζονταν σε δίκες-παρωδίες, φονεύονταν, υπέφεραν και απειλούντο με απειλή θανάτου να απαρνηθούν την ορθόδοξη πίστη. Η ζωή και ο θάνατός τους κρεμόταν από μια μόνο λέξη: «πιστεύω» ή «δεν πιστεύω και αρνούμαι τον Χριστό». Την δραματική εκείνη στιγμή η λέξη ως ομολογία και μαρτυρία εξέφραζε όλη την πεποίθηση του Νεομάρτυρος που ήταν έτοιμος και την ζωή του να θυσιάσει χάριν του Χριστού. Οι περιγραφές των Μαρτυρίων κατά την περίοδο της δουλείας διασώζουν συγκλονιστικές ιστορίες και περι-πτώσεις γενναίων Μαρτύρων και Αθλητών της πίστεως, οι οποίοι χωρίς συ-ζήτηση, με συντομία έδιδαν την απάντηση «Χριστιανός ειμί», ενώ εκαλούντο να εκλέξουν: να αλλαξοπιστήσουν και να αρνηθούν την πατρώα ευσέβεια και την αλήθεια. Και με το αίμα τους πότιζαν το δένδρο της πίστεως.   Γι’ αυτό αντέχουμε μέχρι σήμερα. Γι’ αυτό αντέξαμε. Γι’ αυτό αγωνισθήκαμε. Γι’ αυτό ελπίζουμε. Γι’ αυτό, και τόσα άλλα ορατά και αόρατα, τιμάμε τους Νεομάρτυρες δοξάζοντες τον Κύριό μας Ιησού Χριστό.

Η παρούσα έκδοση, στην οποία καταβλήθηκε προσπάθεια να συμπεριληφθούν λεξικογραφικά όλοι οι «επώνυμοι» Νεομάρτυρες, αφιερώνεται από την Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος στον εορτασμό της Εθνικής 200ετηρίδος από την Ελληνική Επανάσταση του 1821 με την ελπίδα και την προσδοκία η στρατευομένη Εκκλησία και ο ευσεβής λαός μας να διδαχθούν από τους χριστοφόρους Μάρτυρες της πίστεως, οι οποίοι αγωνίσθηκαν νικηφόρα, ομολόγησαν το Όνομα του Τριαδικού Θεού και έλαβαν από τον αγωνοθέτη Τριαδικό Θεό το στεφάνι της αφθαρσίας.

Αίνους και ωδάς, οι φίλαθλοι συν πόθω, Άδωμεν αεί, τοις νέοις των Μαρτύρων. Ο γαρ γεραίρων Μάρτυρας, Χριστού φίλους, Χριστός γεραίρει, τον φίλων των Μαρτύρων.

Η ορθόδοξος ελληνική ψυχή εκ βαθέων ανακράζει, πάλιν και πολλάκις: «·Άγιοι Νεομάρτυρες, πρεσβεύσατε υπέρ του ευσεβούς ημών Γένους».

Ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Φαναρίου Αγαθαγγελος, είναι Γενικός Διευθυντής της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος

Ετικέτες: