Σε μια συγκυρία όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή δοκιμάζονται σκληρά και η χριστιανική παρουσία στους Αγίους Τόπους δίνει τον δικό της αγώνα επιβίωσης, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων συμπλήρωσε είκοσι χρόνια υπό την ηγεσία του κ. Θεοφίλου.
Ο εορτασμός της επετείου, πέρα από τον εθιμοτυπικό του χαρακτήρα, λειτούργησε ως πλατφόρμα σημαντικών ανακοινώσεων από την ελληνική κυβέρνηση, αλλά και ως ευκαιρία για έναν σκληρό απολογισμό σχετικά με τη διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας και τις νομικές μάχες που δίνονται εδώ και δύο δεκαετίες.
Η παρουσία της υπουργού Παιδείας, Σοφίας Ζαχαράκη, στη «Μεγάλη Αίθουσα του Θρόνου» δεν περιορίστηκε σε ευχολόγια.
Η Ελληνίδα υπουργός προχώρησε σε μια δέσμευση με σαφές οικονομικό και διπλωματικό αντίκρισμα, ανακοινώνοντας πως η ελληνική κυβέρνηση, μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, θα αναλάβει τη χρηματοδότηση για τον εξωραϊσμό του Καθολικού του Ναού της Αναστάσεως, καθώς και για άλλα μείζονα ανακαινιστικά έργα.
Πρόκειται για μια κίνηση που επιβεβαιώνει την απόφαση της Αθήνας να στηρίξει έμπρακτα τον θεσμό, ειδικά σε μια περίοδο που οι πιέσεις προς το Πατριαρχείο είναι πολυμέτωπες.
Ο «πόλεμος» για την περιουσία και η κρίση του 2005
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η τοποθέτηση του γέροντα αρχιγραμματέα, Αρχιεπισκόπου Κωνσταντίνης Αριστάρχου, ο οποίος έκανε μια αναδρομή στην ανάληψη των καθηκόντων του Πατριάρχη Θεοφίλου το 2005, εν μέσω της γνωστής διοικητικής και οικονομικής κρίσης.
Ο κ. Αρίσταρχος τόνισε πως η βασική στρατηγική της εικοσαετίας ήταν η άρνηση επικύρωσης «αδιαφανών συμφωνιών» που είχαν υποθηκεύσει περιουσία του Πατριαρχείου, περιγράφοντας τους μακροχρόνιους δικαστικούς και διπλωματικούς αγώνες που απαιτήθηκαν -και συνεχίζονται- για να μην εφαρμοστούν συμφωνίες που θα αλλοίωναν το προσκυνηματικό καθεστώς στην Παλαιά Πόλη.
Το μήνυμα Θεόφιλου για το Status Quo
Από την πλευρά του, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων στην αντιφώνησή του απέφυγε τους πανηγυρισμούς, εστιάζοντας στις προκλήσεις της επόμενης μέρας.
Ο κ. Θεόφιλος επεσήμανε την ανάγκη διαφύλαξης των προνομίων του «Βασιλικού Γένους των Ρωμαίων» και του Status Quo των Προσκυνημάτων, κάνοντας ειδική αναφορά στις πιέσεις που δέχονται οι χριστιανοί, αλλά και στη διαρκή προσπάθεια για την προστασία της Μονής Σινά και της Μονής Αγίου Πορφυρίου στη Γάζα.
Παράλληλα, έστειλε μήνυμα υπέρ της επανέναρξης του διαλόγου για την ενότητα της Ορθοδοξίας, υπενθυμίζοντας τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει προς αυτή την κατεύθυνση (Σύναξη Αμμάν).
Διπλωματικό σταυροδρόμι και ρωσική χορηγία
Η εκδήλωση ανέδειξε και τον ρόλο του Πατριαρχείου ως σημείου τομής διεθνών συμφερόντων. Το «παρών» έδωσαν ο πρέσβης της Ρωσίας στο Ισραήλ Ανατόλι Βικτόροφ, ο πρέσβης της Αιγύπτου, καθώς και εκπρόσωποι άλλων διπλωματικών αποστολών.
Από την ελληνική πολιτική σκηνή, παρέστη επίσης ο πρόεδρος του κόμματος «Νίκη», Δημήτριος Νατσιός.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι αμέσως μετά την τελετή, ο πατριάρχης εγκαινίασε το νέο Πατριαρχικό Εκκλησιαστικό Μουσείο, το οποίο στεγάζεται στην οικία του μακαριστού πατριάρχη Διοδώρου.
Το έργο αυτό υλοποιήθηκε με τη συνεργασία Ρώσων και Κυπρίων ειδικών, αλλά και με τη χορηγία του ιδρύματος της Έλενα Μίλσκαγια, εκπροσώπου της ρωσικής κυβέρνησης, στοιχείο που καταδεικνύει τη διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας της Σιωνίτιδος Εκκλησίας με τη Μόσχα, παρά τις ευρύτερες εκκλησιαστικές αναταραχές.
