Στο Ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής Γ’ Ματθαίου, μέσα από ένα απόσπασμα της «Επί του Όρους Ομιλίας», ο Χριστός μας καλεί να αναλογιστούμε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε και ερμηνεύουμε τον κόσμο γύρω μας: «Ο λύχνος του σώματος είναι το μάτι· αν λοιπόν το μάτι σου είναι καθαρό και απλό, όλο το σώμα σου θα είναι φωτεινό· αν όμως το μάτι σου είναι πονηρό, όλο το σώμα σου θα είναι σκοτεινό» (Ματθ. 6:22-23).
Ο Χριστός δεν αναφέρεται μόνο στη φυσική όραση, αλλά κυρίως στον εσωτερικό τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα. Ο «απλούς οφθαλμός» είναι η καθαρή καρδιά, η αγαθή διάθεση, η ειλικρινής και φωτισμένη συνείδηση, ενώ ο «πονηρός οφθαλμός» εκφράζει την καχυποψία, την εμπάθεια και τη διαρκή αναζήτηση του αρνητικού, αγνοώντας το αγαθό.
Δυστυχώς, οι σύγχρονοι άνθρωποι -ακόμη και πιστοί χριστιανοί- συνηθίζουν να εστιάζουν αποκλειστικά στην αδικία, τη διαφθορά και την αμαρτία γύρω τους, παραβλέποντας αμέτρητες εκδηλώσεις αγάπης, θυσίας και καλοσύνης που εξακολουθούν να φωτίζουν τον κόσμο. Η στάση αυτή δεν αποτελεί πάντοτε ένδειξη ρεαλισμού· συχνά είναι αποτέλεσμα «πονηρού οφθαλμού», ενός σκοτεινού, δηλαδή, τρόπου θεώρησης των πραγμάτων.
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος ερμηνεύει το «μάτι» ως τη διάνοια του ανθρώπου· όταν αυτή είναι υγιής, τότε «και η ζωή μας πορεύεται σωστά, ενώ όταν διαφθαρεί, όλα γεμίζουν σύγχυση και σκοτάδι» (PG 57:282-283). Παρόμοια, ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής διδάσκει ότι ο καθαρός νους «βλέπει σε όλα την πρόνοια και την αγαθότητα του Θεού» (Κεφάλαια περί αγάπης, Δ’, 42).
Γι’ αυτό χρειάζεται σύνεση, πνευματική εγρήγορση και επίγνωση της ευθύνης που συνοδεύει την ιδιότητά μας ως χριστιανών. Οφείλουμε να αποτελούμε, διαρκώς και πρωτίστως, μάρτυρες του αγαθού Θεού και της σωτήριας παρουσίας Του στον κόσμο και όχι του πονηρού και των έργων του. Ο ίδιος ο Χριστός τονίζει ότι «κανείς δεν μπορεί να υπηρετεί ταυτόχρονα δύο κυρίους» (Ματθ. 6:24). Η πίστη απαιτεί καθαρή και ενιαία στάση ζωής, προσανατολισμένη στο φως.
Όταν η σκέψη και η καρδιά μας κατακλύζονται από φόβο, καχυποψία, απαισιοδοξία και εμμονή στο κακό, κινδυνεύουμε να λησμονήσουμε ότι ο Θεός εξακολουθεί να ενεργεί μέσα στην ιστορία και στη ζωή των ανθρώπων. Όταν όμως η καρδιά μας φωτίζεται από την πίστη, τότε είμαστε σε θέση να αναγνωρίζουμε το κακό χωρίς να υποδουλωνόμαστε σε αυτό και ταυτόχρονα να διακρίνουμε το αγαθό που ενεργεί ο Θεός γύρω μας. Τότε η ζωή μας γίνεται φωτεινή, δίνοντας ζωντανή μαρτυρία του θείου φωτός στον κόσμο.
*Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύθηκε το Σάββατο 20 Ιουλίου 2026 στην εφημερίδα Θεσσαλονίκη.