Η χτεσινή μουσική τιμητική εκδήλωση στο Τρίτο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος με ομιλητή τον Παναγιώτατο Μητροπολίτη της πόλεως του Αγίου Δημητρίου κ. Φιλόθεο, στον Ιερό ναό αγίου Γεωργίου (Ροτόντα Θεσσαλονίκης) αποτέλεσε τον ευστοχότερο τρόπο για να ολοκληρωθεί η αγία περίοδος του Πεντηκοσταρίου μέσα από το τρίπτυχο θεολογία-μουσική-ποίηση.
Ένα τρίπτυχο που περιγράφει την πεμπτουσία των θεολογικών αληθειών της πίστης μας μέσα από το λειτουργικό λόγο της υμνογραφίας και της μελουργίας όπως αυτός βιώνεται στη λατρευτική σύναξη. Σε πνεύμα ελευθερίας έκφρασης, όπου η δημιουργία σέβεται τα της γραπτής και προφορικής παράδοσης, ως πηγές άντλησης υλικού τόσο για τους υμνογράφους όσο και για τους μελοποιούς, δημιουργείται η προοπτική της διάσωσης και διάδοσής της.
Μας αρκεί να σκεφθούμε ότι η περιγραφικότητα της σημειογραφίας της ψαλτικής μας τέχνης προσφέρει στον ιεροψάλτη ελευθερίες για προσωπικές ερμηνευτικές προτάσεις, υπογραμμίζοντας με τον τρόπο αυτό ότι κάθε μελοποιητικό οικοδόμημα αποτελεί ένα μυστήριο της Αποκάλυψής Του σε μια επί προσωπικού σχέση Δημιουργού με δημιουργό, μιας σχέσης χαρακτηριστικό της οποίας είναι η ελευθερία της έκφρασης του δημιουργού.
Η χτεσινή μυσταγωγική ερμηνευτική προσέγγιση των τριών βυζαντινών χορών αποτελεί ένα παράδειγμα παραδοσιακής μουσικής ανθολογίας μιας και η επιλογή των μελών, δημιουργίες των: Μανουήλ Χρυσάφη, Πέτρου Πελοποννησίου, Ιωάννου Κλαδά, Πέτρου Βυζαντίου, Γρηγορίου Στάθη και Βασιλείου Βασιλείου, αντλούν τα μουσικά τους υλικά, από την ψαλτική μας χειρόγραφη και προφορική κληρονομιά και έρχεται να υπενθυμίσει στο φιλόμουσο κοινό τη σημασία και τη σπουδαιότητα της παραδόσεως σε μια χρονική στιγμή όπου νέες-ξένες προς την ψαλτική μας παράδοση τάσεις κάνουν τις εμφανίσεις τους καπηλευόμενες τον τίτλο «βυζαντινή μουσική» για λόγους που η παρουσίασή τους δεν είναι της στιγμής.
Τα μέλη ερμηνεύτηκαν από τρεις βυζαντινούς χορούς της Θεσσαλονίκης: Το «Εργαστήρι Εκκλησιαστικής Μουσικής Θεσσαλονίκης» με χοράρχη τον Βασίλειο Βασιλείου, το «Εύφωνον» με χοράρχη τον Στυλιανό Ζαχαρίου και τον χορό «Φιλαθωνίται» με χοράρχη τον Δημήτριο Μανούση και περιελάμβαν διάφορα είδη και γένη από τη μεταβυζαντινή μελοποιία. Μέλη που δεν ακούγονται στις λειτουργικές συνάξεις για λόγους χρονικής έκτασης αλλά και ερμηνευτικών απαιτήσεων, διασώζοντας και διαδίδοντας με τον τρόπο αυτό άγνωστες πτυχές της εκκλησιαστικής μας μουσικής πατριδογνωσίας.
Η σπουδαιότητα της χτεσινής μουσικής ερμηνευτικής κατάθεσης βρίσκεται, επίσης, στο γεγονός ότι διαφορετικά ερμηνευτικά στυλ συνέπραξαν δημιουργώντας ένα πλουραλιστικό ερμηνευτικό αποτέλεσμα μελωδικορυθμικών προτάσεων, στα μέλη της ψαλτικής μας παράδοσης, τονίζοντάς μας ότι η παράδοσή μας επιζητεί την ύπαρξη της διαφορετικότητας μιας και η διαφορετικότητα καταδεικνύει τη μοναδικότητα του «προσώπου». Μιας διαφορετικότητας που σέβεται τους μελοποιητικούς κανόνες της παράδοσης και ενός «προσώπου» που μετέχει ως δοχείο μετάγγισης παράδοσης στις νεότερες γενιές.
Αυτή η μοναδικότητα είναι ο πλούτος και το αποδεικτικό στοιχείο περί της υπάρξεως της ελευθερίας στην έκφρασης του μουσικού λόγου, αρκεί αυτός να σέβεται τα προστάγματα της παραδόσεώς μας, κάτι που χτες, όσοι βρεθήκαμε στη Ροτόντα, το ζήσαμε. Ζήσαμε τον ερμηνευτικό πλούτο που κρύβει η εκκλησιαστική μας μουσική παράδοση, αρκεί να «ερευνούμε τας γραφάς» των όσων κληρονομήσαμε.
Στη μέση του μουσικού προγράμματος είχαμε τη χαρά να ακούσουμε τον μητροπολίτη μας ο οποίος με τον εμπνευσμένο του λόγο επι-κοινώνησε με το φιλόμουσο και φιλόθεο κοινό που παρακολούθησε αυτήν την εκδήλωση με λόγο καρδιακό παρουσιάζοντας ιδιότητες και δώρα του Αγίου Πνεύματος, μέσα από τη θεολογία των Πατέρων μας.
Κάνοντας λόγο για κάποιες από τις άπειρες δωρεές Του Τριαδικού μας Θεού στον «αγωνιστή» άν-θρωπο του σήμερα, με εύληπτο τρόπο όρισε την πολυεπίπεδη σχέση Θεού και ανθρώπου καθιστώντας μας σαφές ότι δεν υπάρχει, κοντά στον Θεό, η έννοια της μοναξιάς και της απόρριψης μιας και το κάλεσμα για ενότητα είναι αέναο! Η μοναδικότητα του κάθε προσώπου όλων μας είναι χώρος όπου το Άγιο Πνεύμα «κατοικεί» αρκεί εμείς να το θελήσουμε και τότε το κενό μεταμορφώνεται σε κάτι αενάως καινό όπου η χαρά είναι μόνιμη και διαρκώς όλο και πιο αναστάσιμη!
Ο θεολογικός του λόγος άρμοσε επεξηγηματικά στον ποιητικό λόγο των θεόπνευστων υμνογράφων διευκολύνοντας πολλούς από εμάς να κατανοήσουμε αλήθειες που κρύβουν τα ποιητικά κείμενα που τα πλούσια ηχοχρώματα της βυζαντινής Οκταήχου έντυσαν και τόνισαν.
Λόγος και Μέλος ήχησαν και αντήχησαν στο θολωτό κυκλικό κτίσμα του 4ου αιώνος, στη Ροτόντα, ενώνοντας το χτες με το σήμερα καλώντας όσους βρεθήκαμε χτες εκεί σε ένα ταξίδι στο χρόνο και στην ιστορία. Καλώντας μας στην υπερβατικότητα της μεταμόρφωσης του κενού σε καινό, του εγώ στο εμείς, όπου όλοι μας ως φίλοι Του Θεού θα ζήσουμε Τα Μεγαλεία Του, μιας και η Αγάπη Του «Εις ενότητα Πάντας εκάλεσεν».