Η Κυριακή αυτή συμπίπτει με την εορτή των Αρχαγγέλων  Μιχαήλ και Γαβριήλ. Ως εκ τούτου η Εκκλησία επέλεξε αποστολικό ανάγνωσμα σχετικό με αγγέλους, που προέρχεται από την προς Εβραίους επιστολή και είναι σε μετάφραση η ακόλουθη:

«Αδελφοί, αν ο λόγος που δόθηκε άλλοτε μέσω αγγέλων, αποδείχτηκε αληθινός, κι όσοι τον παρέβηκαν ή δεν υπάκουσαν σ’ αυτόν, δέχτηκαν την τιμωρία που τους έπρεπε, πώς είναι δυνατόν εμείς να ξεφύγουμε, αν δεν δώσουμε την προσοχή που ταιριάζει σε μια τόσο σπουδαία σωτηρία; Τη σωτηρία αυτή, που άρχισε να διακηρύττει ο Κύριος, μας τη βεβαίωσαν όσοι άκουσαν τον λόγο του.  Κι ο Θεός πρόσθεσε τη μαρτυρία του γι’ αυτήν, με κάθε λογής θαυματουργικές ενέργειες και με τις διάφορες δωρεές των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος, σύμφωνα με το θέλημά του.

Τον μελλοντικό κόσμο, για τον οποίο μιλάμε, ο Θεός δεν τον υπέταξε στους αγγέλους. Αντίθετα, όπως λέει κάπου η Γραφή,
Τι είναι ο άνθρωπος για να τον σκέφτεσαι;
ή ο υιός του ανθρώπου για να τον φροντίζεις;
Τον έκανες λίγο κατώτερο απ’ τους αγγέλους,
τον στεφάνωσες με δόξα και τιμή·
 όλα τα υπέταξες κάτω απ’ τα πόδια του.

Λέγοντας όλα τα υπέταξες σ’ αυτόν, εννοεί πως τίποτε δεν άφησε που να μην το υποτάξει σ’ αυτόν. Ως τώρα όμως δεν βλέπουμε να είναι όλα υποταγμένα σ’ αυτόν.  Βλέπουμε όμως ότι ο Ιησούς, που έγινε για ένα χρονικό διάστημα κατώτερος απ’ τους αγγέλους, στεφανώθηκε με δόξα και τιμή εξαιτίας του θανάτου του. Γιατί η χάρη του Θεού θέλησε αυτός να γευτεί τον θάνατο για το καλό όλων.

 Ο Θεός, λοιπόν, η αρχή και ο σκοπός των πάντων, ενώ οδήγησε πολλούς υιούς στη δόξα, έπρεπε με το πάθος να οδηγήσει τον χορηγό της σωτηρίας τους στην ολοκλήρωση του έργου του» (Εβρ. 2,2-10).

Το ανάγνωσμα αρχίζει με μια σύγκριση του λόγου της προηγούμενης οικονομίας, που περιέχεται στην Παλαιά Διαθήκη, και του σωτηρίου λόγου που κήρυξε ο Χριστός και που έφτασε σ΄εμάς δια της Εκκλησίας, συνοδευόμενος  «με κάθε λογής θαυματουργικές ενέργειες και με τις δωρεές των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος». Πριν δούμε τον λόγο της συγκρίσεως να σημειώσουμε ότι ο ιερός συγγραφέας αντλεί από μια παράδοση που υπάρχει στον παλαιό λαό του Θεού και που απηχείται και στην Καινή Διαθήκη ότι ο Θεός έδωσε στο όρος Σινά τις εντολές του στον Μωυσή μέσω αγγέλων (βλ.Γαλ. 3,19. Πράξ.7,38 .53). Ο λόγος για τον οποίο γίνεται η σύγκριση είναι να τονιστεί ότι,  αν η παρακοή σε εκείνο τον λόγο είχε δυσάρεστες συνέπειες για τους παραβάτες, πολύ περισσότερο πρέπει να προσέξουν τώρα οι χριστιανοί να μην αμελήσουν για τη σωτηρία που κήρυξε και πραγματοποίησε με τη σταυρική θυσία του ο ίδιος ο Χριστός, μια σωτηρία που επιβεβαιώθηκε στη ζωή της Εκκλησίας «με θαυματουργικές ενέργειες και με πολλές δωρεές χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος».   

          Το ενδιαφέρον του συγγραφέα να προφυλάξει τους αναγνώστες του είναι μεγάλο, γιατί απευθύνεται σε κάποια κοινότητα χριστιανών, πρώην Εβραίων, που ζουν κάτω από δύσκολες συνθήκες και υφίστανται κοινωνικό διωγμό και κατατρεγμό από τους πρώην ομοθρήσκους τους. Η προς Εβραίους επιστολή είναι από τα ηρωικότερα κείμενα της Καινής Διαθήκης, γραμμένο μάλιστα σε μια υψηλή ελληνική γλώσσα (Ανωτέρα Κοινή Ελληνιστική).

          Η σύγκριση προχωρεί σε ένα πιο θεολογικό επίπεδο με αναφορά σε έναν  Ψαλμό (τον 8ο ) της Παλαιάς Διαθήκης, όπου ο λόγος για την αξία του ανθρώπου, η οποία φαίνεται στα εξής : α) Τον σκέπτεται και τον φροντίζει ιδιαίτερα ο Θεός (το ερωτηματικό ύφος οφείλεται στο ποιητικό κείμενο του Ψαλμού: Τι είναι ο άνθρωπος….;). β) Τον δημιούργησε λίγο κατώτερο των αγγέλων. γ) Τον στεφάνωσε με δόξα και τιμή (πλάθοντάς τον κατ΄εικόνα και καθ’ομοίωση δική του). δ) Υπέταξε τα πάντα στην εξουσία του. Στο τέταρτο αυτό σημείο φτάνει ο συγγρ. σε υψηλό επίπεδο θεολογίας σχετίζοντας την ανθρωπολογία του με την Χριστολογία. Αξίζει τον κόπο να μείνουμε λίγο περισσότερο σε αυτό.

 Δεν βλέπουμε προς το παρόν να είναι όλα υποταγμένα στον άνθρωπο. Βλέπουμε όμως τον τέλειο άνθρωπο Ιησού Χριστό (που είναι συγχρόνως και τέλειος Θεός κατά το δόγμα της εν Χαλκηδόνι 4ης Οικ.Συνόδου) να είναι για λίγο χρονικό διάστημα κατώτερος των αγγέλων εξαιτίας του θανάτου του και εν συνεχεία με την ανάστασή του στεφανωμένος με δόξα και τιμή. Εάν ο τέλειος άνθρωπος Χριστός, «ο χορηγὀς της σωτηρίας»  γεύτηκε τον θάνατο, τούτο έγινε γιατί το θέλησε η Χάρη του Θεού για το καλό όλων, για τη σωτηρία όλων – κι εδώ συναντάται η σκέψη του συγγρ. με την αρχή του αναγνώσματος.   

      Ο Χριστός μετά την επί γης οικονομία του ανέρχεται στα ουράνια  όχι μόνο ως Θεός αλλά και με την ανθρώπινη φύση του. Την αλήθεια αυτή εκφράζουν οι μεστοί δογματικής αξίας ύμνοι της Εορτής της Αναλήψεως. Λέγει π.χ. ένας ύμνος του Εσπερινού της εορτής: « Άγγελοι θαυμάζουσιν άνθρωπον ορώντες υπεράνω αυτών. Ο Πατήρ εκδέχεται ον εν κόλποις έχει συναΐδιον. Το Πνεύμα το Άγιον κελεύει πάσι τοις αγγέλοις αυτού. ΄Αρατε πύλας οι άρχοντες ημών. Πάντα τα έθνη κροτήσατε χείρας, ότι ανέβη Χριστός όπου ην το πρότερον». Και άλλος (Δοξαστικόν του Εσπερινού) : «Σήμερον απ΄όρους των ελαιών ανελήφθης εν δόξη και την πεσούσαν φύσιν ημών συμπαθώς ανυψώσας τω Πατρί συνεκάθισας. Όθεν αι ουράνιαι των Ασωμάτων τάξεις , το θαύμα εκπληττόμεναι εξίσταντο θάμβει….»). Επίσης, τέλος, εκλέγοντας μεταξύ των πολλών παραθέτουμε και έναν ύμνο του Όρθρου:  «Σήμερον εν ουρανοίς αι άνω Δυνάμεις την ημετέραν φύσιν θεώμεναι, θαυμάζουσαι του ξένου τρόπου την άνοδον,  διηπόρουν αλλήλαις λέγουσαι. Τις ουτος ο παραγενόμενος; Αι τάξεις των Αγγέλων, Σωτήρ, βροτείαν φύσιν θεασάμεναι συνανιούσαν σοι, απαύστως εκπληττόμεναι ανύμνουν σε».

Ο τέλειος Θεός αλλά και τέλειος άνθρωπος Χριστός συνανυψώνει στα ουράνια μαζί του και τον άνθρωπον αφού τον έσωσε με τον Σταυρό και την Ανάστασή του. Άριστος συνδυασμός ανθρωπολογίας και Χριστολογίας.

Ο κ. Ιωάννης Καραβιδόπουλος, είναι Ομότιμος Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. ειδικός στην ερμηνεία της Καινής Διαθήκης

Ετικέτες: