«Αθηναγόρας και Οικουμένη»: Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Μια σημαίνουσα εκκλησιαστική προσωπικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο, τον ειρηνοποιό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Αθηναγόρα, τίμησε η Θεολογική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τη διοργάνωση διήμερου διεθνούς συνεδρίου.

“Αθηναγόρας και Οικουμένη: 70 χρόνια από την εκλογή του Πατριάρχη Αθηναγόρα στον Οικουμενικό Θρόνο και από την ίδρυση του Π.Σ.Ε.” είναι ο τίτλος του συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη και την Παρασκευή σε αμφιθέατρο της Θεολογικής.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Ο πρωτοσύγκελος της μητρόπολης Θεσσαλονίκης π. Ιάκωβος Αθανασίου, εκπροσωπώντας τον οικείο μητροπολίτη, απηύθυνε τον πρώτο χαιρετισμό του συνεδρίου. Χαιρετισμό μέσω βίντεο έστειλε ο Γενικός Γραμματέας του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών Dr Olav Fykse Tveit.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Ο κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ κ. Μιλτιάδης Κωνσταντίνου, στον χαιρετισμό του, τόνισε ότι “ο Πατριάρχης Αθηναγόρας άνοιξε έναν δρόμο που, παρά τα όποια προβλήματα αντιμετωπίζει από τους εχθρούς της συμφιλίωσης, έδωσε στην Ορθοδοξία τη δυνατότητα να ανοιχτεί στον κόσμο, να κάνει σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης γνωστό το μήνυμά της και να αναδειχτεί παγκοσμίως σε παράγοντα ειρήνης και καταλλαγής”.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

“Το κύριο χαρακτηριστικό του Αθηναγόρα ήταν το πνεύμα αγάπης και καταλλαγής προς τον συνάνθρωπο. Το πνεύμα αυτό τον συνόδευσε σε όλη την πορεία του”, υπογράμμισε στον χαιρετισμό του ο πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ κ. Παναγιώτης Σκαλτσής.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ κ. Συμεών Πασχαλίδης τόνισε τη σημασία της προσωπικότητας του Αθηναγόρα για την Εκκλησία και τον Πατριαρχικό Θρόνο της Κωνσταντινούπολης.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Ρηξικέλευθο Πατριάρχη χαρακτήρισε τον Αθηναγόρα ο π. Γεώργιος Τσέτσης στην εισήγησή του με θέμα “Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας- Κήρυξ σύμπνοιας και καταλλαγής”. Ο π. Γεώργιος μετέφερε στους ακροατές λόγια και απόψεις του Αθηναγόρα ο οποίος υποστήριζε ότι “δεν υπάρχει γλυκύτερο πράγμα στον άνθρωπο από το να έχει διάλογο με τον άλλον. Αν ο κόσμος είναι διαιρεμένος αυτό οφείλεται στην έλλειψη διαλόγου”.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

“Ο Πατριάρχης Αθηναγόρας ως μητροπολίτης Κερκύρας” ήταν ο τίτλος της εισήγησης του κ. Αριστείδη Πανώτη την οποία ανέγνωσε ο κοσμήτορας κ. Κωνσταντίνου λόγω απουσίας του ομιλητή. Στην εισήγηση αυτή παρουσιάστηκε το κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο της εποχής κατά την οποία ο Αθηναγόρας εκλέχτηκε μητροπολίτης Κερκύρας καθώς και οι δυσκολίες που συνάντησε.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Τον “Πατριάρχη Αθηναγόρα ως μαθητή της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης” αφορούσε η εισήγηση του μητροπολίτη Προύσης κ. Ελπιδοφόρου την οποία ανέγνωσε ο Δρ. Θεολογίας Στέλιος Χαραλαμπίδης. Στην εισήγηση παρουσιάστηκαν αναλυτικά βιογραφικά στοιχεία του Αθηναγόρα και αναπτύχθηκαν οι επιδράσεις που είχε η σπουδή του στη Χάλκη στην μετέπειτα πορεία του. Ακόμη, μέσα από την αλληλογραφία του Αθηναγόρα την οποία ερεύνησε ο μητροπολίτης Προύσης, σκιαγραφήθηκε η σχέση του με την οικογένεια και τους συγγενείς του.

Ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Graz κ. Γρηγόριος Λαρεντζάκης ανέπτυξε την εισήγηση με τίτλο “ο Πάπας Παύλος ο Στ’ και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας αίρουν τα αναθέματα του 1054 και προτείνουν λύση για το παπικό πρωτείο εξουσίας”. “Μια επιστολή που λέει πολλά- ο πρώτος Γενικός Γραμματέας του ΠΣΕ γράφει στον Πατριάρχη Αθηναγόρα (1951)” ήταν η εισήγηση του πρώην αναπληρωτή Γ. Γραμματέα του ΠΣΕ κ. Γεώργιου Λαιμόπουλου.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Η επίκουρη καθηγήτρια του Τμ. Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Βασιλική Σταθοκώστα παρουσίασε το θέμα “Εκκλησία της Ελλάδος και ΠΣΕ: 70 χρόνια διαλόγου και συμβολής της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην οικουμενική κίνηση”.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της οικουμενικής κίνησης ανέπτυξε στην ομιλία του με τίτλο “κοινά οικουμενικά οράματα: από την “προσκυνηματική πορεία ενότητας, ειρήνης και αγάπης” του Πατριάρχη Αθηναγόρα Α’ στην “προσκυνηματική συνοδοιπορία ενότητας, δικαιοσύνης και ειρήνης” του ΠΣΕ” ο αναπληρωτής καθηγητής του Τμ. Θεολογίας ΑΠΘ κ. Στυλιανός Τσομπανίδης.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Ο κ. Τσομπανίδης μετέφερε τα λόγια του Αθηναγόρα ο οποίος υποστήριζε ότι “ωφείλομεν να θεολογήσουμε εν πνεύματι διακονίας”, δίνοντας έμφαση στις αγαπημένες λέξεις που χρησιμοποιούσε ο Πατριάρχης στους λόγους του όπως “συνεργασία”, “από κοινού” και “διάλογος”.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

“Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας και το ζήτημα της ενότητας με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία: Η στάση της Εκκλησίας της Ελλάδος επί Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρυσοστόμου Β’ (1962- 1967) στις πατριαρχικές πρωτοβουλίες” ήταν το θέμα της ομιλίας του αναπληρωτή καθηγητή του Τμ. Θεολογίας ΑΠΘ κ. Διονύσιου Βαλαή. Ο κ. Βαλαής τόνισε ότι “ο Αθηναγόρας ενήργησε με αγνές και ειλικρινείς προθέσεις εν γνώσει των κινδύνων του εγχειρήματος”.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Στα χαρίσματα του Αθηναγόρα αναφέρθηκε ο καθηγητής του ίδιου Τμήματος κ. Κωνσταντίνου Χρήστου στην εισήγητή του για τον “Αθηναγόρα ως διάκονο στο Μοναστήρι”. “Ζούσε σε άκρα λιτότητα”, επεσήμανε ο κ. Χρήστου, συμπληρώνοντας ότι “η αυτοκυριαρχία, η σύνεση και η προσήνεια ήταν μερικά από τα χαρίσματά του”.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Τις “Τουρκικές αντιδράσεις στη διεθνή προβολή του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως κατά την Πατριαρχία Αθηναγόρα” ανέλυσε ο Σύμβουλος Τύπου κ. Γεώργιος Σπυρίδων Μάμαλος στην εισήγησή του.
Ο κ. Μάμαλος μίλησε για τις επισκέψεις του Αθηναγόρα στο εξωτερικό, τις συναντήσεις που είχε με αρχηγούς κρατών και άλλων Εκκλησιών, το παρασκήνιό τους καθώς και τις αντιδράσεις που δημιουργούνταν από την πλευρά της Τουρκίας.

Επεσήμανε ότι ο Αθηναγόρας, κατά τη διάρκεια της Πατριαρχίας του, είδε να αλλάζουν όλοι οι προκαθήμενοι των Εκκλησιών και κληθηκε να διαχειριστεί τις ιστορικές, κοινωνικές, πολιτικές μεταβολές σε τοπικό αλλά και διεθνές επίπεδο.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Ο κ. Μάμαλος, ακόμη, υποστήριξε ότι “ο Αθηναγόρας υπήρξε προϊόν πολιτικής και διπλωματικής εκμετάλλευσης και συντήρησε ορισμένους μύθους, όπως το ότι πήγε στην Κωνσταντινούπολη για πρώτη φορά ως Πατριάρχης με το προεδρικό αεροπλάνο του Προέδρου των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν”. Σχετικά με την ιστορική συνάντηση του Αθηναγόρα με τον Πάπα Παύλο τον Στ’, ο κ. Μάμαλος υπογράμμισε ότι “ήταν ένα μοναδικό πλανητικό για την εποχή του γεγονός. Πρώτη φορά στην ιστορία ένας Πάπας έμπαινε σε αεροπλάνο. Η συνάντηση αυτή καλύφθηκε από 2500 δημοσιογράφους”.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Μάμαλος επεσήμανε ότι “παρά τις τεράστιες εξωγενείς δυσκολίες που αντιμετώπισε, ο Αθηναγόρας δεν εκάμφθη αλλά οδήγησε την Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης στην εξωστρέφεια και αναδείχθηκε πραγματικός εκκλησιαστικός ηγέτης.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Για τη “λειτουργία του θεσμού των Κληρικολαϊκών Συνελεύσεων στην Εκκλησία της Αμερικής επί Αρχιεπισκόπου Αμερικής Αθηναγόρα” μίλησε ο καθηγητής Τμ. Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ κ. Βασίλειος Κουκουσάς. Ο κ. Κουκουσάς έκανε λόγο για το πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο της εποχής στην Αμερική, πώς αυτό επηρρέασε το έργο του Αθηναγόρα και πώς εκείνος το διαχειρίστηκε. “Ο Αθηναγόρας παρέλαβε την Εκκλησία της Αμερικής με πολλά προβλήματα και την παρέδωσε χωρίς κανένα”, ανέφερε χαρακτηριστικά.

Επίσης, ανέπτυξε τη συνεισφορά καθώς και τις αντιδράσεις που είχαν οι Κληρικολαϊκές Συνελεύσεις, λέγοντας πως “ο Αθηναγόρας σεβόταν τους θεσμούς. Πίστευε ότι τα θέματα της Αρχιεπισκοπής πρέπει να συζητούνται στις κληρικολαϊκές συνελεύσεις και οι αποφάσεις να λαμβάνονται με την μεγαλύτερη δυνατή πλειοψηφία. Πίστευε στον διάλογο”.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με την εισήγηση του Δρ. Θεολογίας Παύλου Σεραφείμ με θέμα “η εκλογή του Πατριάρχη Αθηναγόρα (1948) υπό το πρίσμα της διεθνούς διπλωματίας της εποχής του Ψυχρού Πολέμου”. Ο κ. Σεραφείμ ανέλυσε τη διεθνή πολιτική κατάσταση της εποχής και τις διεθνείς ισορροπίες και ανέπτυξε τους λόγους για τους οποίους οι διπλωμάτες συμπεριέλαβαν το Οικουμενικό Πατριαρχείο στους τρόπους άσκησης πίεσης.

Εξήγησε για ποιους λόγους ο Αθηναγόρας θεωρήθηκε ο καταλληλότερος να διαδεχθεί τον Μάξιμο. “Η εκλογή του εξυπηρετούσε την πολιτική της Δύσης. Προκρίθηκε ως ο διάδοχος του προηγούμενου Πατριάρχη γιατί είχε όλα τα εχέγγυα της εποχής: προερχόταν από την Εκκλησία της Αμερικής, ήταν προσωπικός φίλος του προέδρου Τρούμαν και προσανατολισμένος στην ιδεολογία της Δύσης”, ανέφερε συγκεκριμένα ο κ. Σεραφείμ.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO Ι "Αθηναγόρας και Οικουμένη": Διεθνές συνέδριο για τον Πατριάρχη του διαλόγου

Πρόσθεσε ότι “η εκλογή του Αθηναγόρα ήταν επιθυμία τριών κυβερνήσεων, της αμερικανικής, της τουρκικής και της ελληνικής και ότι δεν βάρυνε τόσο η προσωπικότητά του όσο η διεθνής πολιτική συγκυρία για την εκλογή του”. Τέλος υποστήριξε πως “το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του Αθηναγόρα ήταν ότι κατόρθωνε να ερμνεύει τις αλλαγές της διεθνούς πολιτικής σκηνής”.

Tagged: