Ἀνέβη ὁ Χριστὸς εἰς τοὺς οὐρανούς, ἀλλά οὐκ ἀπεμακρύνθη ἡμῶν· τῇ γὰρ θεότητι παραμένει ἀχώριστος, καὶ τῇ σαρκὶ κοινωνεῖ τῆς δόξης τῆς Τριάδος.
Στο μυστήριο της Αναλήψεως, η Εκκλησία καλείται να θεάται, να δοξολογεί και να μεταμορφώνεται. Όχι ως θεατής ενός ιστορικού θαύματος, αλλά ως μέτοχος μιας ζωής που αναβαίνει.
Ο Σαρκωμένος Λόγος, ο Αναστάς Κύριος, δεν επιστρέφει απλώς στον Πατέρα Του· ανυψώνει μαζί Του την πεσμένη φύση μας, την εισάγει στο ουράνιο άδυτο, και την καθίζει ενδόξως στα δεξιά Του.
Η Ανάληψη του Χριστού δεν είναι το τέλος· είναι η αρχή μιας νέας εποχής, όπου ο Ουρανός και η γη δεν είναι πλέον χωρισμένοι, και όπου ο άνθρωπος καλείται να ζήσει «ἄνω σχῶμεν τὰς καρδίας». Είναι το μεγαλείο της Ελπίδας που δεν καταισχύνει, η νίκη της Θεανθρώπινης Αγάπης που δεν γνωρίζει όρια.
Κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, η Ανάληψη δεν είναι απομάκρυνση του Χριστού από τον κόσμο, αλλά ενθρόνιση της ανθρώπινης φύσης στο άρρητο φως της Τριάδος: «Ο Χριστός ανέβη όχι μόνο ως Θεός, αλλά και ως άνθρωπος· γιατί το δικό μας σώμα ανυψώθηκε μαζί Του» (PG 50, 441).
Με την ανάληψη της ανθρώπινης σαρκός, ο Χριστός εισάγει την ανθρώπινη φύση στην αιώνια δόξα. Έτσι, η πτώση του Αδάμ θεραπεύεται πλήρως: ο νέος Αδάμ, ο Χριστός, ανεβαίνει στους ουρανούς και μαζί Του υψώνει όλο το ανθρώπινο γένος.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός τονίζει ότι η Ανάληψη φανερώνει τον προορισμό του ανθρώπου, δηλαδή τη θέωση: « Ο Χριστός ανυψώνει το σώμα που ένωσε με τον εαυτό Του και το καθίζει στα δεξιά του Πατρός, ώστε να δείξει πως και η ανθρώπινη φύση μπορεί να μετέχει στη δόξα του Θεού» (PG 94, 1108).
Η θεία και η ανθρώπινη φύση παραμένουν ενωμένες στο πρόσωπο του Χριστού, και έτσι πλέον ο Ουρανός δεν είναι χώρος μόνο των αγγέλων, αλλά και των ανθρώπων.
Με την Ανάληψη δεν τελειώνει το έργο του Χριστού, αλλά αρχίζει η φανέρωσή Του στον κόσμο μέσω της Εκκλησίας και του Αγίου Πνεύματος. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος επισημαίνει: «Όταν ο Χριστός ανελήφθη, τότε ήρθε το Πνεύμα και γεννήθηκε η Εκκλησία» (PG 36, 452).
Ο αναληφθείς Κύριος παραμένει κεφαλή της Εκκλησίας. Η κοινωνία των πιστών ζει «εν Χριστώ» και έχει τη δύναμη να πορεύεται προς την «άνω Ιερουσαλήμ», αναμένοντας τη δεύτερη Παρουσία.
Η νεφέλη που υπήρξε όχημα της Αναλήψεως είναι, κατά τους Πατέρες, προεικόνιση της Δευτέρας Παρουσίας. Ο Χριστός ανελήφθη εν μέσω νεφέλης και «ούτως ελεύσεται» (Πρ. 1,11), με τον ίδιο τρόπο και στην τελική Του έλευση.
Ο Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων σημειώνει: «Ο Κύριος ανελήφθη, αλλά δεν μας εγκατέλειψε. Θα επιστρέψει όπως ανελήφθη, για να κρίνει ζώντας και νεκρούς» (Κατήχηση 18, PG 33, 1024). Η Εκκλησία ζει με αυτή την προσδοκία, όπως εκφράζεται και στη Θεία Λειτουργία: «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος».
Στη Θεία Λειτουργία, η Ανάληψη βιώνεται μυστικά σε κάθε Ευχαριστιακή Αναφορά. Ο Χριστός «προσφέρεται», «ανέρχεται» και παραμένει παρών με το Σώμα και το Αίμα Του. Ο πιστός κοινωνεί όχι μόνο με τον Εσταυρωμένο και Αναστάντα, αλλά και με τον Αναληφθέντα και Ενδοξασμένο Χριστό.
Όπως λέει και το απολυτίκιο της εορτής: «Ἀνελήφθης ἐν δόξῃ, Χριστὲ ὁ Θεός ἡμῶν, χαροποιήσας τοὺς μαθητὰς, τῇ ἐπαγγελίᾳ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος…». Η Εκκλησία, με κάθε Θεία Λειτουργία, υψώνει την καρδιά του ανθρώπου και τον οδηγεί στην άνω Βασιλεία.
Ο Χριστός ανελήφθη και μας αφήνει όχι μόνους, αλλά σε αναμονή Πνεύματος. Μας καλεί να ζήσουμε εν πνεύματι την οδό της Ανάληψης: από τη γη στον Ουρανό, από το πρόσκαιρο στο αιώνιο, από την κένωση στην ένδοξη δοξολογία.
Ανελήφθη, και τώρα ο Ουρανός έχει σώμα ανθρώπινο, έχει πληγές, έχει καρδιά που κτυπά για μας. Δεν υπάρχει πια άβυσσος μεταξύ Θεού και ανθρώπου· υπάρχει Σκάλα, υπάρχει Κεφαλή, υπάρχει Μεσίτης. «Ἐκεῖ ὅπου ἐστὶν ἡ Κεφαλή, ἐκεῖ καλεῖται καὶ τὸ σῶμα νὰ φθάσῃ». Ἀγ. Γρηγόριος Νύσσης
Αυτός είναι ο σκοπός μας: να ζήσουμε την Ανάληψη μέσα μας. Να υψώσουμε το βλέμμα και την καρδιά, να πορευθούμε με Πνεύμα Άγιον, και να αναμένουμε τη στιγμή όπου «ὁ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης» θα φανερωθῇ πάλιν «ἐπὶ τῶν νεφελῶν».
Μέχρι τότε, με ευγνωμοσύνη, με κατάνυξη, με δάκρυα ελπίδας, ψάλλουμε: «Χριστὲ ὁ Θεός, ἀνῆλθες ἐν δόξῃ, καὶ ἡμᾶς ἀνύψωσας· ἀλλ᾽ ἐπάγγειλα τὸ Πνεῦμά Σου, ὅπως ἡμῖν παραμείνῃς εἰς τὸν αἰῶνα».