Η θεραπεία της συγκύπτουσας γυναίκας από τον Χριστό, όπως παρουσιάζεται στο ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής (Λουκ. 13: 10-17), αποτελεί ένα σπουδαίο μάθημα για τη διάκριση ανάμεσα στην αληθινή πνευματικότητα και τη νοσηρή θρησκευτικότητα.
Ο Χριστός, διδάσκοντας στη συναγωγή το Σάββατο, συναντά μια γυναίκα που για δεκαοχτώ ολόκληρα χρόνια ζούσε σκυφτή, εγκλωβισμένη στην ασθένεια και την κοινωνική απομόνωση που αυτή συνεπάγετο και τη θεραπεύει.
Αντί, όμως, το θαύμα της θεραπείας που επιτελεί να προκαλέσει χαρά, προκαλεί την αγανακτισμένη αντίδραση του αρχισυναγώγου, του κατεξοχήν εκπροσώπου της θρησκείας, δηλαδή, επειδή η θεραπεία έγινε ημέρα Σάββατο.
Έχοντας αλλοιώσει το νόημα του Νόμου και της λατρείας, μετατρέποντάς τα σε άκαμπτη τυπικότητα και σκληρή κατάκριση, ο κορυφαίος θρησκευτικός λειτουργός αδυνατεί να αντικρίσει την αληθινή αγάπη και το έλεος.
Το πνεύμα αυτής της νοσηρής θρησκευτικότητας καταδικάζει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, τονίζοντας ότι «εάν τηρούμε τις εντολές του Θεού, αλλά έχουμε καρδιά που δεν δείχνει έλεος προς τους άλλους, δεν ωφελούμαστε, διότι ο Θεός μάς ζητά την αγαθή διάθεση» (PG 59, 491).
Μας προτρέπει, δηλαδή, να μην εγκλωβιζόμαστε στη στείρα τυπολατρία και την απλή τήρηση εντολών, αλλά να εκφράζουμε έμπρακτα την αγάπη και το έλεος προς κάθε συνάνθρωπο. Η πίστη και η σχέση μας με την Εκκλησία δεν πρέπει να εξαντλούνται σε εξωτερικές πράξεις, αλλά να εκφράζονται ως εσωτερική κατάσταση καρδιάς που φανερώνεται με πράξεις αγάπης και αλληλεγγύης.
Όταν η θρησκευτικότητα περιορίζεται σε τελετές, κανόνες και συνήθειες, χάνει τη ζωντάνια της και το ουσιαστικό της περιεχόμενο και μπορεί να μετατραπεί ακόμη και σε εμπόδιο στη δημιουργία αληθινής σχέσης με τον Θεό.
Η νοσηρή θρησκευτικότητα φανερώνεται μέσα από την υποκρισία, την τάση για κατάκριση και την διαστρεβλωμένη προσκόλληση στους τύπους, με αποτέλεσμα να χάνεται το κεντρικό μήνυμα της θείας αγάπης και του ελέους.
Γι’ αυτό και ο Χριστός αποκαλεί τον αρχισυνάγωγο «υποκριτή», καθώς περιορίζεται στον τύπο του Νόμου, καταχρώμενος τη θρησκευτική του εξουσία και αδιαφορώντας για την βαθύτερη ανάγκη του ανθρώπου για λύτρωση, ελευθερία και ελπίδα.
Ο Χριστός μάς καλεί, επομένως, να απομακρυνθούμε από την νοσηρή θρησκευτικότητα και να μην υποδουλωνόμαστε σε τύπους και παραδόσεις χωρίς ουσία, να βιώνουμε την πίστη μας με αγάπη, κατανόηση και ελευθερία, κάνοντας την καρδιά μας κατοικητήριο του Θεού, όπως διδάσκει η Πατερική μας Παράδοση.
Να σταθούμε με έλεος και αλήθεια δίπλα σε κάθε «συγκύπτοντα» της ζωής μας, ώστε, μέσα από τις πράξεις μας, να δοξάζεται ο Θεός και όχι μια ατομικιστική, τυπολατρική θρησκευτικότητα.
*Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύθηκε το Σάββατο 06 Δεκεμβρίου 2025 στην εφημερίδα Θεσσαλονίκη.