Τό 2014 καί πιό πολύ τό 2015 καί τό ἀρξάμενο 2016 μᾶς ἔφερε σιμά μέ κύματα προσφύγων συνανθρώπων, καί τήν ἐξαιρετικά περίπλοκη ―ἄν μή καί ἀπάνθρωπη― τραγικότητα τοῦ ζητήματος σέ ὅλες τίς πτυχές, ἀλλά καί τίς δημογραφικές καί κοινωνικές συνέπειές του.

Ἀλλά μήπως ἔπαυσαν νά φεύγουν κι ἀπό τόν τόπο μας μετανάστες, ἕνεκα τῆς ἀγιάτρευτης πληγῆς τῆς κρίσης; Ἕλληνες μετανάστες καί μετανάστες ἀπό τόν τόπο μας, μέ κατεύθυνση ὅπου γῆς, ΕΕ, Ἀμερική, Αὐστραλία, ἀκόμη καί στά Ἀραβικά ἐμιράτα! Ἐλεύθεροι ἐπαγγελματίες γιά τούς ἐργασιακούς μοχλούς τῆς σχεδόν… ὁμογενοποιητικῆς ξένης. Πτυχιοῦχοι καί φτασμένοι ἐπιστήμονες κάθε λογῆς φεύγουν ἀπό μᾶς καί γίνονται γρανάζια ἄρτιας λειτουργικότητας, σχεδόν ὅλοι τους, στήν κοινωνική, ἐπιχειρηματική κι ἐπιστημονική μηχανή τῆς ἀλλοδαπῆς. Ἀκόμη καί μέ τήν ἀναβολή οἰκογενειακῆς πληρότητας παραμάσχαλα, ἀντιμέτωποι μέ τή φυσιολογική ἀνθρωπινή τους ὁλοκλήρωση, ἀπό ἀνάγκη νά βροῦν μιάν καλύτερη κοινωνική ἀποδοχή καί ἐπαγγελματική ἐξέλιξη στά ξένα.

Καί ὀπίσω, στήν πατρώα γῆ, ἀπομένουν αὐξανόμενα τά ποσοστά τῆς γήρανσης, δημογραφικῆς, πολιτικῆς, πολιτισμικῆς, ἐπιστημονικῆς, παραγωγικῆς, ἀναδημιουργικῆς!

Η πατρίδα μας εἶναι μέν γεωφυσικά εὐνοημένη ἀρχαιόθεν, μέ ὅ,τι αὐτό ἐμπεριέχει καί σηματοδοτεῖ. Καί ὅμως, γεωπολιτικά, ὅπως ἄλλοτε, ἀκόμη πιό πολύ σήμερα πασχίζει νά ἰσορροπήσει πάνω στήν πλάστιγγα παγκοσμίων “tera”συμφερόντων καί ἐντοπίων “micro”διεκδικήσεων. Ποιός ἀπ᾽ αὐτούς θά ἤθελε ἤ θά σκεφτόταν νά ὑπολογίσει τήν Ἑλληνική ἀρχοντιά μέ τούς μοναδικούς Ἑλληνικούς “καταλύτες” στή γένεση, τήν πορεία καί τήν ἐξέλιξη τοῦ κυρίαρχου πολιτισμικοῦ “εἶναι”; Ἀκόμη καί οἱ ἐντόπιοι ἐντολοδόχοι “micro”ρυθμιστές τῶν ἐξελίξεων ἀρκοῦνται, μόνο πού θεῶνται τήν πατρίδα ὡς ἁπλή χωροθεσία τοῦ τελικά ἰδιωτικοῦ πολιτικοῦ τους βίου καί τῆς δράσης· αὐτές εἶναι οἱ προτεραιότητες τῆς σκέψης καί τῆς πράξης τους, πιστοποίηση ἀσημαντότητας στίς παγκόσμιες ἐξελίξεις.

Ο κόσμος μας παγκοσμίως εἶναι πλέον ὄχι ὀρθάνοιχτος, ἀλλά ἀπό παντοῦ ὁλάνοιχτος σέ ἀνταλλαγές καί μεταλλαγές, ἀλλαγές καί παραλλαγές, χωρίς τελειωμό. Χωρίς δισταγμό οἱ διεθνιστές κροῖσοι ἐπιδοτοῦν δημογραφικές ἀναμείξεις. Μέ καταπιέσεις καί πιέσεις πολέμων. Μέ ἡπιότερους μηχανισμούς τήν πτώχευση τῶν οἰκονομιῶν καί τή δουλοπρέπεια τῆς πολιτικῆς. Μέ ἰδεολογική δικαίωση τήν πολυφημισμένη πολυπολιτισμικότητα. Παρόλο πού παραμένει ἀδυσώπητη ὀπίσω της ἡ τόσο πρωτόγονη καί πρωτογονική ἰδιοτέλεια, ἐπιθετικότητα, διεκδικητικότητα, ἁρπακτικότητα.

Μέσα σ᾽ αὐτό τό παγκόσμιο σκηνικό, ὁπού σέ μᾶς ἔλαχαν κλῆρος ἐπιβίωσης οἱ μισές δεκαετίες ἀπό τόν 20ό αί. μέχρι τό 2016 μ.Χ. τοῦ 21ου αἰ., τίθενται πρός ἐμᾶς τούς χθεσινούς καί τωρινούς διαχειριστές τῆς ἐντόπιας ἱστορικότητας ἀμείλικτα τά ἐρωτήματα.

Ἐρωτήματα ὄχι τόσο ἀπό τό παρελθόν καί τό παρόν, ἀλλά κυρίως ἀπό τό… ἀπροσδιόριστο μέλλον ὅσων θά μᾶς διαδεχθοῦν, τῶν σημερινῶν καί τῶν αὐριανῶν παιδιῶν καί νέων, πού (θά) μᾶς ἀνακρίνουν μεθαύριο μέ τό βλέμμα τῆς ἀγωνίας τους (ἄν μή καί τῆς ἀπογοήτευσης καί τῆς κατάθλιψής τους καί τῆς ὁλοτελοῦς δικῆς μας ἀπόρριψης):

ὥστε αὐτή εἶναι γιά μᾶς καί γιά κείνους καί γιά ὅλον τόν κόσμο ἡ τωρινή ἐκπαιδευτική περίληψη τῆς ἐξάκουστης δυναμικῆς τόσων αἰώνων ἐγχριστωμένου ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ;
μιά ριζική μεταλλαγή τοῦ κοινωνικοῦ καί πολιτισμικοῦ μας γονιδιώματος, ὥστε νά μή θυμίζει ἑλληνικότητα καί ρωμηοσύνη;
μιά ὑποτίμηση καί τελικά αὐτοαναίρεση τῆς ἀκάματης ἡρωικῆς ἱστορίας μας καί μιά σχετλιαστική ἀπόρριψη τῆς πολυδημιουργικῆς ἱερῆς μας παράδοσης;
μιά τόσο βέβηλη ὑποβίβαση τῆς ἱστορικότητας τόσων αἰώνων ἁπλά καί μόνο σέ διατηρητέα μνημεῖα τῆς Unesco ― ἐπισκέψιμα “μνήματα” τουριστικῆς ἀξίας;
ἡ θεσμική σχεδιαστική καί πρακτική προτίμηση ὁ,τιδήποτε “ξένου”, μέ ἰδεοληπτική ἀπόρριψη ὁ,τιδήποτε ὁλοζώντανου “δικοῦ μας” (τῆς ἅγιας θρησκευτικότητας μέ δυναμική παγκόσμιας ἱεραποστολῆς, τῆς ὁλοζώντανης πολύκλωνης γλώσσας, τῆς εὐλογημένης καί πληθωρικῆς κοινωνικῆς ἐθιμικῆς ζωντάνιας);
ἀκόμη καί ἄν μέ τέτοιες κρατικές λογικές καί ἐκπαιδευτικές πρακτικές χάνουμε ὁλότελα ἀπό τή δική μας θέαση καί βίωση τό κάλλος τῆς ἀποκαλυμμένης ἀλήθειας, τήν καλλιεργημένη φρόνηση τῆς δικαιοσύνης, τήν κοπιώδη σωφροσύνη τῆς ἀρετῆς, σάν μοναδική φιλοσοφία ἔνθεης ζωῆς καί λόγων;
ἀκόμη κι ἄν ἀποταχθοῦμε τήν πιό σπουδαία ἱστορική μοναδικότητά μας, τήν μοναδική ὑπεριστορική δικαίωσή μας, τήν ἑλληνική ἀποδοχή καί ἔκφραση τοῦ εὐαγγελίου τῆς σωτηρίας;

Καί ὅμως! αὐτό ἀποτολμᾶται γιά ὁλόκληρες δεκαετίες πάνω στό “σῶμα” τῆς νεοελληνικῆς Παιδείας, μέ ἀτέλειωτες ἀναστοχοθεσίες στήν “ψυχή” τῆς κρατικῆς μας Παιδείας!

Καί ἐδῶ, μᾶς “ἔρχονται” ἀμείλικτα τά ἐρωτήματα ―πάλι ἀπό τό μέλλον τῶν παιδιῶν μας, τῶν αὐριανῶν Ἑλλήνων― πρός ἐμᾶς τούς χθεσινούς καί τούς σημερινούς πολυ-ημι-μαθεῖς:

Οἱ ἀτέλειωτες πολιτικές μεταρρυθμίσεις τῆς Παιδείας καθορίστηκαν σάν ρωμαλέα διαλεκτική ἀπόκριση στίς παγκόσμιες προθεσμίες, πού τρέχουν βεβαίως ἠλεκτρονικά; ἤ μήπως “φαγώθηκαν” λαίμαργα κι ἀμάσητα, μέ μιάν ἀλόγιστη κι ἀσυλλόγιστη νηπιομανία ἀναφομοίωτου ἐκσυγχρονισμοῦ;

Ὥς ποῦ ἐπιτράπηκε νά δουλέψει δημιουργικά τό κέφι τῆς γηγενοῦς πολιτισμικῆς μας δυναμικῆς; Κι ὥς ποῦ πρόλαβε τήν ἀμηχανία τοῦ κοινωνικοῦ σώματος σάν ὁδοστρωτήρας ἰσοπέδωσης ἡ κάθε λογῆς ἰδεοληπτική μειονεξία τῶν μεταβολισμένων πολιτικῶν παραγόντων;

Ποιές ὑπῆρξαν ἐπιτέλους οἱ πολιτικές προτεραιότητες τῶν ἁρμοδίων; Νά ἀνεύρουν καί νά διασώσουν τά περισπούδαστα τῆς γνώσης καί τοῦ ἤθους μας ἤ νά ἀλλοτριώσουν τά πάντα σ᾽ αὐτόν τόν τόπο; Νά τιμήσουν τόν πομποδέκτη τοῦ δικοῦ μας πολιτισμοῦ ἤ νά προσομοιώσουν τά πάντα ἠλεκτρονικά στήν εἰκονική πραγματικότητα μόνον τοῦ ἄψυχου δυτικοῦ πρακτικισμοῦ;
Νά ἀναδείξουν εἰδικότερα τό ἐντόπιο δυναμικό, ἀλλά καί νά “ἐπαναπατρίζουν” περιοδικά τούς Ἕλληνες ἐπιστήμονες τῆς ἀλλοδαπῆς σάν ὑποδείγματα δημιουργικότητας καί ἔμπνευση δραστηριότητας καί εἰσηγητές ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς, μαζί μέ ὅσους πονοῦν κυριολεκτικά τοῦτον τόν τόπο;

Κάποτε στήν πατρίδα μας ἡ Παιδεία σέ γενικά πλαίσια ἦταν ἐργαλεῖο ἀναπαραγωγῆς καί διάσωσης τῆς μορφωτικῆς καί κοινωνικῆς παράδοσης τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἡ Παιδεία τότε, μέ ἐλάχιστα μορφωτικά καί ἐκπαιδευτικά “ἐργαλεῖα”, πάντως πάσχιζε νά ἀναδείξει κοινωνικά στελέχη, ἐπιστημονικούς φορεῖς, κοινωνικοπολιτικά ὄργανα, μέ ὀλίγιστες ἀντικοινωνικές ἀπώλειες. Τό “σήμερα” τῆς κοινωνίας μας εἶναι πανθομολογουμένως κάθετα ἀπογοητευτικό. Καί ἄν δέν ὑπῆρχαν δημιουργικοί πολιτιστικοί σύλλογοι, ἄν δέν συνεισέφερε ἐν μέρει τό ἐκκλησιαστικό σῶμα (μέσῳ τῶν γονέων καί τῶν ἐνοριακῶν δράσεων), δέν ἀποκλείεται ἡ ἐλλειμματικότητα νά ἦταν πολλαπλάσια.

Σήμερα, θεωρητικά καί πρακτικά, τί λογῆς ἐργαλεῖο εἶναι ἡ Παιδεία; Τί θά ἔπρεπε νά εἶναι; Καί τί εἰκόνα μορφωτικῶν καί παιδαγωγικῶν ἀναλογιῶν παρουσιάζει σέ σχέση μέ τά ἀντίστοιχα Εὐρωπαϊκά καί διεθνικά ὄργανα, πού ἐκεῖνα ἀναπαράγουν τήν παραδοσιακή τους ἀλαζονεία καί ἀποδόμηση;

Μέ τίς σχετικές (ἤ μήπως ἄσχετες;) παιδαγωγικές ὁδηγίες καί τούς προκαθορισμένους ἐκπαιδευτικούς στόχους, ποιά παραδείγματα μορφωμένων ἀνθρώπων ἔχουν νά μᾶς δείξουν οἱ ἁρμόδιοι τῶν ἑκάστοτε ἐκπαιδευτικῶν πολιτικῶν μας ἐδῶ στήν Ἑλλάδα;

Πόσο ἔχει διερευνηθεῖ τό κοινωνικό σῶμα τῆς Ἑλλάδος, μέ ψυχοκοινωνιολογικές ἔρευνες στούς μορφωμένους τῶν προτύπων-στόχων Παιδείας, πάνω στήν ψυχολογική καί κοινωνιολογική πληρότητα ἀνθρωπινοῦ ἤθους; Ποῦ θά καταλογίσουμε τά ἀτομικά δράματα, τά οἰκογενειακά δράματα, τά κοινωνιολογικά δράματα; Πόσο μερίδιο εὐθύνης ἀναλογεῖ στήν τάχα ἐκσυγχρονισμένη ἐκπαιδευτική πολιτική καί στά οἰκογενειακά, τά ἐκπαιδευτικά καί τά κοινωνικά ἐλλειμματικά ἀντιπρότυπα, γιά τήν ἀνολοκλήρωτη ποιότητα καί τήν ἀνεστιότητα τῶν παιδιῶν καί τῶν νέων μας;

Καί ὅλα αὐτά, βεβαίως, σέ ἀντικειμενική ἀντιπαραβολή μέ τίς προγενέστερες ἐποχές καί τίς τότε καί τίς σημερινές κοινωνικές-ἐργασιακές-ἐπιστημονικές ἀπαιτήσεις.

Μήπως πρέπει δημόσια νά μᾶς “ἀπολογηθεῖ” μέ λόγια ξεκάθαρα τό ἁρμόδιο Παιδαγωγικό Ἰνστιτοῦτο, τό “ἐργαλεῖο” σχεδιασμοῦ τῆς ἑκάστοτε παιδαγωγικῆς πολιτικῆς; Μέ μιάν συγκριτική παρουσίαση, ἀνάλυση καί ἀξιολογική ἀνάταξη τῶν παιδαγωγικῶν στόχων τῶν τελευταίων δεκαετιῶν τοῦ 20οῦ καί τῶν δύο δεκαετιῶν τοῦ 21ου αἰῶνος…

Ως τότε, οἱ γονεῖς ἄς ἀναζητήσουν τό νόημα τῆς ὕπαρξης καί τῆς ζωῆς γιά τούς ἴδιους καί τά παιδιά τους στά τέλεια πρότυπα τῶν οἰκογενειῶν καί τῶν προσώπων τῶν ἁγίων Τριῶν Ἱεραρχῶν. Ὥστε νά τά ἐπιποθήσουν γιά τόν ἴδιο τους τόν ἑαυτό καί νά τά διδάξουν μέ ἀγαπῶσα τέχνη καί διακριτική λεπτότητα στά παιδιά τους (“ζύμη” καί γιά τά παιδιά, συνάμα ὅλης τῆς κοινωνίας μας).

Δέν εἶναι “παρελθοντολογία” ἡ ἀρετή τοῦ ἤθους καί ἡ παρεμβατική θυσιαστική τους τόλμη, ἡ πολυμερής ὁλοκληρωμένη σοφία καί ἡ ἄρτια κοινωνική δικαιοσύνη, ἡ ἀκέραια ὀρθόδοξη πίστη καί ἡ ἀνυποχώρητη ὀρθοπραξία τῆς κοινωνικῆς προσφορᾶς τους… Τῶν Τριῶν, ὅπως καί ἀναριθμήτων ἄλλων προτύπων ζωῆς καί ἀγωγῆς καί κοινωνικοποίησης σάν τόν ἅγιο Κοσμᾶ τόν Αἰτωλό καί τούς συγχρόνους μας ὁσίους Πορφύριο καί Παΐσιο.

Μέ τήν ἐλπίδα πιό αἰσιόδοξη ἀπό τίς διαπιστώσεις
καί εὐχές ὁλόψυχες γιά ὅλη τήν ἐκπαιδευτική κοινότητα

† Ὁ Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως & Πολυκάστρου
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Tagged: