Αρθρογραφία

Σχολή της Χάλκης: Σχολή Θεολογίας , Ανθρωπισμού και Οικουμενικότητας.

Τρία χρόνια παρέμεινα στην Ιερά Θεολογική Σχολή Χάλκης, των Πριγκιποννήσων , από όπου αποφοίτησα από το Λύκειο. Ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα στο οποίο διδάσκονταν τα μαθήματα του ωρολογίου προγράμματος, σε συνδυασμό με τον καθημερινό εκκλησιασμό, την βυζαντινή μουσική, το ύφος και Πατριαρχικό τυπικό, βάσει του Κανονισμού της.
Η Σχολή όμως μας μάθαινε την συμπεριφορά, τον ανθρωπισμό , τον διάλογο και την τεκμηρίωση και το σημαντικότερο τον σεβασμό στον εαυτό μας και τον άλλο.

Ιδρύθηκε το 1844 επί Πατριάρχη Γερμανού του Δ΄στον λόφο της Ελπίδας στην Χάλκη , στην Μονή της Αγίας Τριάδας που ιδρύθηκε επί ιερού Φωτίου, ο οποίος τιμάται από το σύνολο των διατελεσάντων μαθητών της Σχολής και την ίδια την Σχολή. Με αυτή την ευκαιρία θα μεταβεί και ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας στο «σιωπηρό εκπαιδευτήριο» που αναμένει την επαναλειτουργία του και να θαυμάσει το ξυλόγλυπτο τέμπλο του Ναού, την ιστορική βιβλιοθήκη της με τους χιλιάδες τόμους, το φυσικό περιβάλλον της και την γνώση καθώς και την ιερότητα που αποπνέει.

Το 1894 καταστράφηκε το κτήριο από σεισμό και επαναλειτούργησε και πάλι μετά από περίπου δύο χρόνια στο σημερινό κτήριο που ανεγέρθηκε με δαπάνες του Παύλου Στεφάνοβικ και περικλείει και την Εκκλησία της Αγίας Τριάδος. Για τον λόγο αυτό το σχήμα της Σχολής είναι Π και με την Εκκλησία στην μέση σχηματίζει Ε, δηλαδή σε ανάμνηση του Παύλου και της συζύγου του Ελένης Στεφάνοβικ.

Από το 1971 δεν λειτουργεί το Ακαδημαϊκό τμήμα ,αφού οι Τουρκικές Αρχές απαγόρευσαν την λειτουργία του, ενώ έκλεισε και το λυκειακό τμήμα περίπου το 1985 λόγω ελλείψεως μαθητών.
Στο υπό έκδοση βιβλίο μου από τις εκδόσεις Ωκεανίδα και με τίτλο « Εγώ…και η βαλίτσα μου. Σελίδες αυτοβιογραφίας» όπως ήταν φυσικό αναφέρομαι σε αρκετές σελίδες στην τροφό σχολή και γράφω «Είχα συνειδητοποιήσει ότι οι νεανικές τρέλες έπρεπε να σταματήσουν. Οπότε έπρεπε να σπουδάσω σ’ ένα σχολείο όπου από τη μια θα έπαιρνα παιδεία και από την άλλη θα ηρεμούσα τις νεανικές μου ανησυχίες.

Αποφάσισα λοιπόν να σπουδάσω στη Θεολογική Σχολή Χάλκης. Εξάλλου είχα ακούσει πολλά για τις γνώσεις που παρείχε. Γνώσεις που δεν περιορίζονταν μόνο στη μόρφωση του ανθρώπου, αλλά και στη γενικότερη παιδεία. Έπρεπε να αποκτήσω τα παιδευτικά εργαλεία για να μπορέσω να «γίνω άνθρωπος στην κοινωνία, όπως λέγαμε στην Πόλη. Και η Σχολή της Χάλκης θα μου παρείχε αυτή την δυνατότητα». Σχετικά με τον πηγαιμό μου, πρώτη μέρα, στην Σχολή , γράφω «Είχαμε καθορίσει την ημερομηνία που θα ανεβαίναμε στη Σχολή. Από τη μια είχα αγωνία για το πώς θα ήταν η ζωή μου εκεί, και από την άλλη αισθανόμουνα ικανοποίηση γιατί θα έβαζα σε μια τάξη τη ζωή μου. Το βαπόρι, το έλεγαν ΣΟΥΒΑΤ. Μετά από μία ώρα και τριάντα λεπτά το βαπόρι έφθασε στη Χάλκη. Ο καθένας με τα πράγματά του και εγώ με τη βαλίτσα μου στο χέρι! Λες και περιείχε χρυσό. Τι είχε και την κρατούσα τόσο σφιχτά; Τις αλλαξιές και τις πιτζάμες μου! Εγώ όμως την κρατούσα τόσο σφιχτά, που μου είχε πονέσει το χέρι. Ανεβήκαμε στον αραμπά και φθάσαμε στη Σχολή. Για πρώτη φορά αντίκριζα αυτό το μαγευτικό τοπίο. Ήταν ο λόφος της Ελπίδας που θα σημάδευε για πάντα τη ζωή μου. Ήταν η Θεολογική Σχολή που θα «με έκαμνε άνθρωπο στην κοινωνία». Μεγαλοπρεπές το κτίριο μέσα σ’ έναν καταπληκτικό κήπο, που τον περιποιούνταν ο κυρ-Ξένος. Μπήκαμε στη Σχολή. Μας περίμενε ο επιμελητής, ο οποίος μας υπέδειξε τους κοιτώνες και με βάση τα επώνυμά μας, μας ανακοίνωσε τους συμμαθητές με τους οποίους θα μέναμε μαζί».

Και συνεχίζω «Η ζωή μου στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης ήταν όμορφη. Για πολλούς ίσως δύσκολη, αφού ήμασταν εσώκλειστοι στη σχολή και παίρναμε άδεια μόνο κάθε μεσημέρι Κυριακής, μετά το μεσημβρινό μας φαγητό, και επιστρέφαμε Δευτέρα πρωί. Εμένα όμως η ζωή αυτή μου άρεσε. ….Δεν με πείραζε ότι η σχολή μας σχετιζόταν με το λειτουργικό της Εκκλησίας. Από μικρός είχα μπει στο εκκλησιαστικό πνεύμα, γνώριζα το εκκλησιαστικό τυπικό κι αγαπούσα τη βυζαντινή μουσική. Ο συνδυασμός λοιπόν της γνώσης που έλαβα από πεπαιδευμένους εκπαιδευτικούς και του εκκλησιαστικού φρονήματος χωρίς βερμπαλισμούς και θρησκευτικές ακρότητες ήταν για μένα καθοριστικά στοιχεία για τη μετέπειτα ζωή μου. Έλαβα γενική θεολογική και ανθρωπιστική παιδεία παρόλο που παρέμεινα μόνο στο λυκειακό τμήμα της σχολής».

Με είχαν εντυπωσιάσει δύο πράγματα. Πρώτα το κουδούνι, που ήταν μια μικρή καμπάνα, η οποία έκαμνε «κουμάντο» όλη μας την ζωή, από την αφύπνιση μέχρι την κατάκλιση μας και το κοινό φαγητό , στο οποίο διαβάζαμε Πατερικά κείμενα. Ήταν όμορφο , τώρα που το σκέπτομαι, ότι η ζωή μας είχε μία τάξη και έναν τρόπο. Ένα όμως επίσης όμορφο στιγμιότυπο ήταν ο καθαρισμός από τα «πρωτάκια» της Εκκλησίας και η αναμονή της ανακοίνωσης από τον επιμελητή μας των εβδομαδιαίων «υπηρεσιών» μας. Εμένα με έβαζε πάντοτε στο αναλόγιο, όπου και στα σχολικά έτη 1970-1972 , όταν είχαν αποφοιτήσει οι μαθητές της Ακαδημίες, με έβαλε χοράρχη στο δεξιό αναλόγιο.

Γράφω για αυτή του την επιλογή «Ο επιμελητής χρειαζόταν κάποιον να αναλάβει το δεξιό αναλόγιο. Με κάλεσε και με ρώτησε αν θα μπορούσα να αναλάβω το βαρύ εκείνο καθήκον. Και πραγματικά ήταν βαρύ, καθώς στις ακολουθίες παρευρίσκονταν κληρικοί, όπως ο αποθανών Πέργης Ευάγγελος, ο αποθανών σχολάρχης μας Σταυρουπόλεως Μάξιμος, ο σημερινός Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος και πολλοί άλλοι, μαζί με τους καθηγητές μας Βασίλη Αναγνωστόπουλο, Βασίλη Σταυρίδη, Κωνσταντίνο Καλλίνικο. Όλοι γνώριζαν τα γράμματα και το ύφος κι ήταν μύστες του βυζαντινού μέλους. Η ευθύνη μου ήταν μεγάλη, θα έπρεπε να ήμουν σωστός, να φανώ αντάξιος των προκατόχων μου και να δικαιώσω την επιλογή του επιμελητή μου».

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, το έτος 1969, σαν αρχιμανδρίτης και βοηθός Σχολάρχου, όταν είχε επιστρέψει από την Ιταλία.

Σκέφτηκα λοιπόν να παραθέσω κάποια αποσπάσματα για αυτή τη Σχολή, το φυτώριο, που είναι άγνωστα σε πάρα πολλούς, αλλά εκφράζουν ένα παιδί τότε που έβλεπε με άλλα μάτια την σημερινή του τροφό Σχολή.

Σχετικές Δημοσιεύσεις

Ιστορική επίσκεψη Τσίπρα στη Χάλκη με έντονη την ελπίδα της επαναλειτουργίας

Ανδρέας Λουδάρος

Στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης ο πρωθυπουργός της Ελλάδας

Ανδρέας Λουδάρος

Μια αναδρομή στα γεγονότα που οδήγησαν στην αναστολή λειτουργίας της Θεολογικής Σχολής Χάλκης

Γεώργιος Μάμαλος

ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ: Συμβολική η επίσκεψη Τσίπρα στη Σχολή της Χάλκης

Οικουμενικό Πατριαρχείο

Μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ Θ. Σχολής Χάλκης και Ορθόδοξης Ακαδημίας Κρήτης

Ανδρέας Λουδάρος

Μνημόνιο συνεργασίας Θεολογικής Σχολής Χάλκης και Διορθόδοξου Κέντρου Εκκλησίας της Ελλάδος