Αρθρογραφία

Στην κατασκήνωση αυτή που ήρθαμε όλοι μαζί….

Ήταν πριν από τέσσερα χρόνια όταν μετά από την Θεία Λειτουργία ο πνευματικός μου με ρώτησε πως σκόπευα να περάσω το καλοκαίρι, η απάντηση η συνηθισμένη σε κάτι τέτοιες ερωτήσεις, τίποτα το ιδιαίτερο, άλλο ένα καλοκαίρι θα περνούσε όπως πάντα. Στην απάντηση μου ακολούθησε η επόμενη ερώτηση, αν έχω πάει ποτέ κατασκήνωση. Η αλήθεια είναι πως ποτέ δεν είχα πάει, ίσως δεν το είχα σκεφθεί και ποτέ να πάω κατασκήνωση, αφού ήμουν από τα τυχερά παιδιά της Αθήνας που είχαν τόπο καταγωγής ένα χωριό της ελληνικής υπαίθρου, όπου πέρναγα τις καλοκαιρινές διακοπές μου από το σχολείο και τη βαβούρα της Αθήνας, η οποία συνοδευόταν άλλωστε και από μία σειρά περιορισμών, που στην επαρχία αίρονταν και πνεύμα ελευθερίας κυριαρχούσε από φυλακής πρωίας μέχρι νυχτός μετατρέποντας τις διακοπές στο χωριό στην καλύτερη περίοδο του χρόνου, όπως για κάθε παιδί.

Τις σκέψεις μου για τις διακοπές διέκοψε, επαναφέροντας με μέσα στον ιερό βήμα του Ναού, ο λόγος του πνευματικού μου, ο οποίος ακούσθηκε κάπως παράξενος, αφού με ενημέρωνε πως φέτος θα ήταν μία ευκαιρία να πάω κατασκήνωση για πρώτη φορά στη ζωή μου. Η αλήθεια είναι ότι με κατέλαβε μία έκπληξη, η οποία πολύ γρήγορα έλαβε την απάντηση για τον λόγο που για πρώτη φορά θα πήγαινα κατασκήνωση. Εκείνη τη χρονιά, πριν τέσσερα χρόνια, για πρώτη φορά θα λειτουργούσαν οι Κατασκηνώσεις της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών και αρχηγός στην περίοδο των αγοριών του Δημοτικού θα αναλάμβανε ο πνευματικός μας αδερφός π. Νεκτάριος και αν θέλαμε θα μπορούσαμε να τον βοηθήσουμε, άλλοι ως ομαδάρχες και άλλοι στελεχώνοντας το επιτελείο, μία οικογένεια όλοι μαζί.

Αγία υπακοή διαβάζουμε στο γεροντικό, σπάνιο πράγμα για μένα, που πολλές φορές συλλαμβάνω τον εαυτό μου να είναι λίγο αυτόποιμενόμενος. Αυτή η υπακοή όμως, ήρθε χωρίς δεύτερη σκέψη συμπυκνωμένη σε ένα «να ‘ναι ευλογημένο». Ένα «να ‘ναι ευλογημένο», που δεν ξέρω αν ήρθε γιατί μας παρακαλούσε ο πνευματικός μας, οπότε αυτομάτως επεδείκνυα και πνεύμα υπακοής και πρόθυμης προσφοράς, ή μάλλον προέκυπτε απόενδιαφέρον, περιέργεια ίσως και γοητεία για κάτι καινούργιο, που ήξερα ότι υπήρχε, αλλά ποτέ δεν είχα ζήσει. Ίσως τελικά και τα δύο μαζί…

Τα χρόνια πέρασαν, κάθε χρόνο το καλοκαίρι ή ίδια διακονία, που μάλλον είχε γίνει επιθυμία και ευκαιρία τροφοδοσίας πνευματικής, αφού περίμενα πως και πώς να ξεκινήσουν οι προετοιμασίες για την ερχόμενη κάθε φορά κατασκηνωτική περίοδο και φυσικά η ίδια η περίοδος. Η αναχώρηση μια γιορτή, καθώς για δύο περίπου εβδομάδες θα φεύγαμε από τον κόσμο τούτο σε ένα άλλο κόσμο τόσο κοντά στην πόλη και τόσο μακριά, όχι τόσο σε χιλιομετρική απόσταση όσο σε πνευματική.

Κάπως έτσι έφθασε και το φετινό καλοκαίρι, που για τέταρτη συνεχή χρονιά θα ζούσαμε ένα ακόμα θαύμα, όπως κάθε καλοκαίρι, και λέγω θαύμα γιατί όσα ζούμε εκεί κάθε καλοκαίρι δεν είναι εκ του κόσμου τούτου, ζούμε κάτι διαφορετικό, ίσως το πώς θα έπρεπε να ήταν ο κόσμος τούτος, όπως τότε στα χρόνια των αποστόλων που πάντα ήταν κοινά.

Έτσι και φέτος, όπως κάθε καλοκαίρι, είχαμε την ξεχωριστή ευλογία της διοργάνωσης και πραγματοποίησης των εκκλησιαστικών κατασκηνώσεων της Αρχιεπισκοπής Αθηνών, υπό την πνευματική και εμπνευσμένη καθοδήγηση καθώς και την πατρική μέριμνα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ. Ιερωνύμου, ο οποίος είναι και ο εμπνευστής του έργου αυτού και η κινητήριος δύναμη. Ο Μακαριώτατος με την αγάπη του για τα παιδιά, που εκφράζεται και παίρνει σάρκα και οστά μέσα από το έργο της Ι. Αρχιεπισκοπής για την Νεολαία. Ένα έργο σημαντικό καθώς έχει ειπωθεί ότι τα οφέλη που λαμβάνουν τα παιδιά στην Κατασκήνωση είναι συνήθως πολύ περισσότερα από τα οφέλη πουλαμβάνουν τα παιδιά σε όλη την κατηχητική χρονιά!

Και αυτό γιατί η κατασκήνωση δίνει τη δυνατότητα να βιωθούν εμπειρικά οι αλήθειες της πίστεως μας, ενώ παράλληλα τα παιδιά προετοιμάζονται για να ενταχθούν στην κοινωνία, χωρίς να θεωρούν περιττή την πνευματική τους καλλιέργεια, απολαμβάνοντας ταυτόχρονα διάφορες δράσεις με στόχο την διασκέδαση και την ψυχαγωγία του.

Στις κατασκηνώσεις της Εκκλησίας, όχι δεν φτιάχνουμε έναν εκκλησιαστικό στρατό, ούτε επανδρώνουμε τον κλήρο και τα μοναστικά τάγματα και ένα σορό άλλες ανοησίες που ακούμε κατά καιρούς, εδώ η κοινωνικότητα και οι δραστηριότητες συνδυάζονται με διακριτική προσφορά ευκαιριών για πνευματικές εμπειρίες, μέσα σε ένα πλαίσιο ηρεμίας και γαλήνης, σε αντίθεση με τον εκκωφαντικό ήχο της πόλης (την λέξη ήχο δείτε την τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά).

Η κατασκήνωση σημειώνει ένας σύγχρονος Θεολόγος και μάχιμος εκπαιδευτικός «προσφέρει την σπάνια δυνατότητα να συμβιώσεις και να δοκιμάσεις στην πράξη αλήθειες, μηνύματα και διδάγματα μιας ολόκληρης κατηχητικής χρονιάς. Διότι, τελικά, τι άλλο είναι η Εκκλησία, από μια παρέα ανθρώπων, που τους ενώνει η κοινή τους αγάπη για τον Χριστό και η επιθυμία τους να μιμηθούν την δική Του αγάπη στις σχέσεις μεταξύ τους;».

Πράγματι η εκκλησιαστική κατασκήνωση είναι η μικρογραφία μιας καλά οργανωμένης κοινωνίας. Ένα από τα πρώτα οφέλη είναι η κοινωνικοποίηση των παιδιών καθώς με την απομάκρυνσή τους από το στενό οικογενειακό περιβάλλον και τη συμμετοχή τους και την προσαρμογή τους στην ομαδική ζωή με συνομηλίκους τους, καλούνται να επικοινωνήσουν και ζήσουν με τον άλλον. Η ανάπτυξη και καλλιέργεια ορθόδοξου πνεύματος και χαρακτήρα είναι ο κεντρικός άξονας της ζωής της κατασκήνωσης, όχι μέσα από την κατήχηση, αλλά την εμπειρία, το βίωμα, την πράξη είναι αυτή είναι η λειτουργική ζωή είτε η καθημερινότητα μέσα στην κατασκήνωση. Η ψυχαγωγία, η αισθητική και καλλιτεχνική καλλιέργεια, καθώς και η καλλιέργεια και ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων των μετεχόντων δεν απουσιάζει.

Ο καθένας μας, όσοι με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο έχουμε βρεθεί σε μία κατασκήνωση γνωρίζουμε πως τα αγαθά αποτελέσματα και η ωφέλεια των εκκλησιαστικών κατασκηνώσεων στη ζωή και την πορεία των παιδιών και των νέων, τόσο για την ανάπτυξη της προσωπικότητας όσο και για την καλύτερη κατανόηση της εν Χριστώ ζωής και τη βίωση της στην καθημερινή ζωή της ομάδας είναι σημαντικά. Εδώ τα παιδιά αποφορτίζονται από την χρονιά που πέρασε και ετοιμάζονται για την χρονιά που έρχεται. Πάντα πίστευα πως τα παιδιά είναι εκείνα που κουράζονται περισσότερο από όλους μας και ιδιαίτερα τους ενήλικες, καθώς τα φορτώνουμε με πολύ περισσότερα από όσα μπορούν να σηκώσουν και κυρίως εννοώ ψυχολογικά, καθώς αυτά γίνονται οι άμεσοι δέκτες των δικών μας προβλημάτων, αδυναμιών, επιλογών και πνευματικών μας δυσκολιών. Για να μη σχολιάσω το μεγάλο έγκλημα που επιτελούμε όλοι οι ενήλικες εις βάρος των παιδιών όταν προσπαθούμε να τα μετατρέψουμε σε αυτό που είμαστε εμείς ή σε αυτό που θα θέλαμε να είμαστε, καταπνίγοντας ή έστω περιορίζοντας εντέλει τη δική τους προσωπικότητα.

Εν τω μεταξύ η ασφάλεια και η υγιεινή διαβίωση, η ξεκούραση και αποφόρτιση από την ένταση της προηγούμενης σχολικής περιόδου, καθώς και η σωματική άσκηση μέσω των αθλητικών δραστηριοτήτων, η επαφή με τη φύση και η ευαισθητοποίηση των παιδιών σε διάφορα θέματα (π.χ. περιβάλλον, διαδίκτυο κλπ) δίνουν στον μικρό κατασκηνωτή πολύτιμα εργαλεία για τη ζωή του στη συνέχεια, όταν πια η κατασκήνωση μπορεί να αποτελεί παρελθόν και μία σειρά αναμνήσεων, που όμως θα έχουν συμβάλει στην πνευματική του ανάπτυξη και στην ολοκλήρωση της προσωπικότητας

Θα ρωτήσει κάποιος που δεν γνωρίζει από κατασκηνώσεις και μάλιστα τις εκκλησιαστικές, που ίσως μάλλον στο άκουσμα εκκλησιαστικές κατασκηνώσεις αντιδράσει και λίγο ειρωνικά ή υποτιμητικά, ποιο το πρόγραμμα μιας τέτοιας κατασκήνωσης και ποιο το όφελος. Σε όλες τις περιόδους, που λειτούργησαν μέχρι σήμερα, καταβλήθηκε προσπάθεια ώστε το ημερήσιο πρόγραμμα όχι μόνο να βοηθήσει ουσιαστικά στην καλύτερη αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου των διακοπών, αλλά και να συμβάλλει αποφασιστικά στη διαμόρφωση ενός υπεύθυνου προσωπικού προγράμματος για όλο τον χρόνο.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, λατρευτικές ευκαιρίες, επαφή με το μυστήριο της Εξομολογήσεως, γνωριμία των παιδιών με τις αλήθειες της πίστης μας, πολιτιστικά δρώμενα, αθλητικές δραστηριότητες, διατροφολόγιο κατάλληλο για τις ηλικίες των παιδιών, συμμετοχή στην καθαριότητα, υπευθυνότητα, ομαδικότητα για την επίτευξη κοινών στόχων της ομάδας, πολλαπλές ευκαιρίες στα παιδιά για κοινωνικοποίηση, δημιουργία, διάλογο, ανάπτυξη της προσωπικότητας, δημιουργία άρρηκτων δεσμών φιλίας μεταξύ των παιδιών αλλά και των στελεχών-ομαδαρχών.

Επομένως τα οφέλη από την εκκλησιαστική Κατασκήνωση είναι πολλά και ουσιαστικά. Το έργο και η πνευματική προσφορά τους στα παιδιά μας είναι πολύ σημαντικά για τη ζωή τους, αλλά και για τη μετέπειτα πορεία τους, αφού τα εφόδια που παίρνουν, η κοινωνικοποίηση, η ανάληψη ευθυνών και πρωτοβουλιών, οι στιγμές που ζουν και η συμμετοχή τους στη λατρευτική ζωή της Εκκλησίας μένουν ανεξίτηλες στην καρδιά τους. Το καλοκαίρι είναι ταυτόχρονα ο επίλογος ενός κοπιαστικού συνήθως χειμώνα, αλλά και ο πρόλογος ενός χειμώνα που έρχεται και θέλουμε συνήθως να είναι διαφορετικός ή και καλύτερος από τον προηγούμενο. Στη κατασκήνωση τελικά μπορούμε να αντλήσουμε δύναμη και να πάρουμε εφόδια δυνατά για να μετασχηματίσουμε τον ερχόμενο χειμώνα σε μία διαρκεί άνοιξη με τη παρουσία των φίλων μας και του Χριστού στη ζωή μας!

Στο βιβλίο των Παροιμιών της Παλαιάς Διαθήκης διαβάζουμε ἐκ πολυλογίας οὐκ ἐκφεύξῃ ἁμαρτίαν, φειδόμενος δὲ χειλέων νοήμων ἔσῃ, δηλαδή, από την πολυλογίαν δεν θα ξεφύγης την αμαρτίαν, ενώ εάν προσέχης τα χείλη σου και είσαι λιγοστός εις τα λόγια σου, θα φανής συνετός και φρόνιμος (Πρμ. 10,19). Ξέρω ότι πολυλόγησα και ίσως τελικά δεν έγραψα όλα όσα με παρακίνησαν να καταγράψω τις σκόρπιες σκέψεις μου, ίσως δεν είπα αυτά που έζησα τέσσερα χρόνια στις κατασκηνώσεις, ίσως δεν μοιράστηκα μαζί σας τις εμπειρίες μου, αμέλησα να αναφερθώ στη μεγάλη διακονία του ομαδάρχη, που γίνεται γονιός όχι για ένα, αλλά για περισσότερα παιδιά αυτές τις δυο εβδομάδες, ίσως ξέχασα τεχνηέντως να αναφερθώ πως για χάρη των παιδιών πολλές φορές στραπατσάρισα τον καθωσπρεπισμό μου, ούτε πως έγινα και εγώ παιδί μαζί με τα παιδιά σας είπα, ίσως γιατί τελικά δεν έπρεπε, κλεισμένα μέσα στο ταμείο μου, θα ξεκλειδώνουν και θα ανασύρονται από την μνήμη κάθε φορά που κάτι θα μου υπενθυμίζει ότι τῶν γὰρ τοιούτων (παιδιών) ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

Κλείνω την γραφίδα μου αυτή με τις ίδιες σκέψεις που αποχαιρέτισα τα παιδιά μου φέτος στη κατασκήνωση, τους ζητώ για άλλη μία φορά συγγνώμη για τις αδυναμίες μου και τα ελλείμματα μου, τους ζητώ συγγνώμη αν τα στεναχώρησα ή δεν τα κατάλαβα, τους ευχαριστώ πολύ γιατί τελικά αντί να διδαχθούν αυτά από εμένα διδάχθηκα εγώ από αυτά. Δοξάζω τον Άγιο Θεό, ευχαριστώ τον αρχηγό και πνευματικό μας αδερφό π. Νεκτάριο, που μας κάλεσε συνταξιδιώτες να τον βοηθήσουμε σε αυτή την διακονία δίνοντας μας την ευκαιρία αυτή να ζήσουμε ένα ακόμα θαύμα, τον υπαρχηγό και τα άλλα στελέχη που μοιραστήκαμε κοινές εμπειρίες, ανησυχίες και ευλογίες, τέλος τον Αρχιεπίσκοπο που μας περιέβαλε με την πατρική του αγάπη και μας εμπιστεύθηκε τα παιδιά της Εκκλησίας μας. Καλό καλοκαίρι, καλές διακοπές και όπως λέει και το ραδιοφωνικό σποτάκι, μόνη αδιάκοπη ας είναι η προσευχή μας!!!

Οι φωτογραφίες που ακολουθούν είναι στιγμές που μοιάζουν με όνειρο από την φετινή κατασκηνωτική εμπειρία, πρόσκληση χαράς για το επόμενο καλοκαίρι (ίσως αυτές πουν πολύ περισσότερα από ότι έγραψα ή ήθελα να γράψω)…

Γεώργιος Μανώλης, Θεολόγος, υπ. ΜΔΕ Ερμηνευτικής Θεολογίας
Ομαδάρχης Κατασκηνώσεων Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών

Σχετικές Δημοσιεύσεις

Θεμελίωση ναού του Οσίου Ιερωνύμου στον Αυλώνα Αττικής

Γιώργος Δ. Φερδής

Γεύμα του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου στους υπαλλήλους της Αρχιεπισκοπής

Γιώργος Δ. Φερδής

Tα μέλη της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας σε Αυλώνα και Μήλεσι

Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: «Να γίνετε χαρισματικοί άνθρωποι»

Γραφείο Ρεπορτάζ

Το 3ο Γυμνάσιο Ζωγράφου επισκέφθηκε τις κατασκηνώσεις της Αρχιεπισκοπής Αθηνών

Αναδημοσίευση

Τα Εισόδια της Θεοτόκου. Από τον νομικό στον καθαρώτατο ναού του Κυρίου

Γεωργιος Μανωλης