Το Ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής προ της Χριστού Γεννήσεως αποτελείται από το πρώτο κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου, του πρώτου στη σειρά των βιβλίων της Καινής Διαθήκης. Το Ευαγγελικό αυτό ανάγνωσμα περιλαμβάνει: 1) τον κατά το ανθρώπινο γενεαλογικό κατάλογο του Ιησού Χριστού από τον Αβραάμ μέχρι τον Ιωσήφ (Ματθ.1,1-17) και 2) την πραγματοποίηση της προφητείας του Ησαΐα (7,14) για την εκ Παρθένου γέννηση του Ιησού («’Ιδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἔξει καὶ τέξεται υἱὸν καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ‘Εμμανουήλ, ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον μεθ’ἡμῶν ὁ Θεός»). Τα δυο αυτά μέρη θα τα δούμε κάπως αναλυτικότερα όσο επιτρέπουν τα όρια αυτού του σημειώματος.

1. Ο Ευαγγελιστής Ματθαίος, καθώς απευθύνεται προς πρώην Εβραίους που έγιναν χριστιανοί και επομένως έχουν γνώση της Παλαιάς Διαθήκης, προτάσσει κατά το έθος της εποχής τον γενεαλογικό κατάλογο των προγόνων του Ιησού, αποτελώντας έτσι με τον τρόπο αυτό τον κρίκο που συνδέει την Παλαιά Διαθήκη με την Καινή Διαθήκη. Ευθύς εξαρχής πρέπει να σημειώσουμε ότι όλα τα πρόσωπα που αναφέρει δεν υπήρξαν πρότυπα ηθικής αλλ΄ ἀνθρωποι με τις ατέλειές τους που, όμως, έχοντας συναίσθηση της αδυναμίας τους, μετενόησαν με συντριβή και ανέμεναν την έλευση του Μεσσία σύμφωνα με τις Γραφές.

Ας σημειωθεί ότι μεταξύ των προγόνων του Ιησού αναφέρονται και τέσσερις γυναίκες που δεν διακρίνονταν για την ηθική τους καθαρότητα: Η Θάμαρ, νύφη του Ιούδα, ενός εκ των δώδεκα υιών του Ιακώβ (Γεν. κεφ.38), η Ραχάβ, πόρνη στην Ιεριχώ (Ιησούς του Ναυή 2, 1εξ.), η Ρουθ, σύζυγος του Βοόζ (Ρουθ κεφ.1-4) και η Βηρσαβεέ (αναφέρεται ως «η του Ουρίου») με την οποία αμάρτησε ο Δαβίδ και συντετριμμένος έγραψε τον περίφημο 50ό Ψαλμό «Ελέησόν με ο Θεός..» ( Β΄Βασ. κεφ.11-12). Το νόημα της παρουσίας των τεσσάρων αυτών γυναικών στον γενεαλογικό κατάλογο του Ιησού είναι το εξής: Έρχεται στον κόσμο ο Χριστός για να ελευθερώσει όλους τους ανθρώπους, άνδρες και γυναίκες, από την κυριαρχία της αμαρτίας. Άλλωστε στο δεύτερο μέρος του αναγνώσματος εξηγείται το όνομα Ιησούς που σημαίνει Σωτήρας: «Αυτός γαρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν» (Ματθ.1,21). Η γέννηση ενός Σωτήρα αποτελούσε την πραγματοποίηση της γλυκιάς προσδοκίας όχι μόνο του Ισραηλιτικού λαού αλλά και όλων των λαών της γης. Όλα τα Ευαγγέλια αλλά και τα υπόλοιπα βιβλία της Καινής Διαθήκης περιγράφουν τη σωτηρία που προσφέρθηκε στην ανθρωπότητα με τη γέννηση, τη διδασκαλία, και κυρίως με τον σταυρικό θάνατο και την ανάσταση του Χριστού, μια διδασκαλία που θα την αναπτύξει ο Απ. Παύλος στις επιστολές του και θα τη διαδώσει σε όλη την τότε οικουμένη με το ιεραποστολικό του έργο και τις επιστολές του, φτάνοντας μέχρι την καρδιά της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, τη Ρώμη.

Δεν θα αναφερθούμε στην ιστορία όλων των ανδρών ή γυναικών της γενεαλογίας του Ιησού, για να προχωρήσουμε στο δεύτερο μέρος του αναγνώσματος.

2. Το δεύτερο μέρος του αναγνώσματος επικεντρώνεται στην πραγματοποίηση της προφητείας του Ησαΐα: «ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱόν, καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾿Εμμανουήλ, ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Θεός» (Ματθ.1,18-25).

Η εκ Πνεύματος Αγίου σύλληψη του Ιησού στα σπλάχνα της Παρθένου Μαρίας είναι ένα ανερμήνευτο για την ανθρώπινη λογική θαύμα της θείας οικονομίας. Γι’αυτό ψάλλει η Εκκλησίας στους αίνους της ημέρας των Χριστουγέννων: «Οὐ φέρει τὸ μυστήριον ἔρευναν. πίστει μόνῃ τοῦτο πάντες δοξάζομεν, κράζοντες μετά σοῦ καὶ λέγοντες, Ανερμήνευτε Κύριε, δόξα σοι». Το βαθύτερο νόημα της εκ Πνεύματος αγίου συλλήψεως του Χριστού είναι το ακόλουθο: Η σωτηρία της ανθρωπότητας δεν θα μπορούσε να προέλθει από τα συντρίμμια της ανθρώπινης ιστορίας που ήταν αποτελέσματα μίσους, εχθρότητας και αμαρτίας με τα οποία είναι γεμάτη η προχριστιανική ιστορία. Η σωτηρία έπρεπε να προέλθει έξω από τον διεφθαρμένον αυτόν κόσμον, να προέλθει «εκ πνεύματος αγίου», από μια εξωανθρώπινη παρέμβαση του Θεού μέσα στην ιστορία, ώστε ο Προαιώνιος Λόγος του Θεού να γίνει άνθρωπος, όπως λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στον Πρόλογο του Ευαγγελίου του «Καὶ ὁ λόγος σὰρξ (δηλ.άνθρωπος) ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν» (Ιω.1,14).

Εδώ είναι απαραίτητη μια παρατήρηση: Εάν η χριστιανική ανθρωπότητα παρουσιάζει γνωρίσματα που θυμίζουν την προ Χριστού εποχή, δηλ. γνωρίσματα μίσους, εχθρότητας, πολέμων κλπ., αυτό σημαίνει ότι δεν βίωσε πλήρως τη χριστιανική κοσμοθεωρία και δεν έζησε τις σωτηριώδεις συνέπειες του Σταυρού και της Αναστάσεως του Χριστού.

Ένα ακόμη σημείο ας υπογραμμίσουμε από την προφητεία του Ησαΐα που παραθέτει ο Ματθαίος «…καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Εμμανουήλ, ὅ έστι μεθερμηνευόμενον μεθ’.ἡμῶν ὁ Θεός». Σε όλο το Ευαγγέλιο του Ματθαίου (και όχι μόνο σ’αυτό) ο Ιησούς Χριστός παρουσιάζεται ζων και ενεργών «μεθ’ἡμῶν» μέχρι την τελευταία φράση του Ευαγγελίου, όπου ο Ιησούς Χριστός υπόσχεται στους μαθητές του όταν τους στέλνει να κηρύξουν σε όλα τα έθνη: «Ἰδοὺ ἐγὠ μεθ’ὑμῶν είμι πάσας τας ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος» (Ματθ.28,20).

Τέλος, η Εκκλησία μας στον εσπερινό της εορτής των Χριστουγέννων διαβάζει αναγνώσματα της Παλαιάς Διαθήκης προερχόμενα από τους προφήτες Μιχαία, Ησαΐα, Ιερεμία, Δανιήλ, και πριν απ’όλα αυτά διαβάζει το πρώτο κεφάλαιο της Γενέσεως («’Εν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρνὸν καὶ τὴν γῆν….), θέλοντας έτσι με το πρώτο ήδη ανάγνωσμα να υπογραμμίσει ότι η Γέννηση του Χριστού αποτελεί την απαρχή ενός καινούργιου κόσμου, μιας «καινής κτίσης», όπου μπορούν να κυριαρχήσουν η επί γης ειρήνη, η χαρά, η αγάπη και η ελπίδα για ένα καλύτερο κόσμο, αρκεί όχι μόνο να είναι «ο Θεὸς μεθ’ἡμῶν» αλλά και οι άνθρωποι να είναι ‘μετά του Θεού και του Σωτήρος Χριστού’ ουσιαστικά και όχι τυπικά, Και αυτή η μετά του Χριστού ζωή, η εν Χριστῷ ζωή κατά την ορολογία του Απ. Παύλου, να φαίνεται και στη μετά των συνανθρώπων και των αναγκών τους ζωή των χριστιανών.

Ιωάννης Καραβιδόπουλος είναι Ομότιμος Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ.

Ο κ. Ιωάννης Καραβιδόπουλος, είναι Ομότιμος Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. ειδικός στην ερμηνεία της Καινής Διαθήκης

Ετικέτες: