Βιβλίο

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ: «Κέλευσον Κελεύσατε … Λόγοι εις χειροτονίας κληρικών»

«Κέλευσον Κελεύσατε … Λόγοι εις χειροτονίας κληρικών», είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου κ. Ανδρέα, το οποίο κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Μπαρμπουνάκη».

Στο καλαίσθητο πόνημα των 142 σελίδων του Σεβασμιωτάτου, καταχωρίζονται δεκαπέντε λόγοι του Ιεράρχη σε ισάριθμες χειροτονίες (2003-2018) διακόνων και πρεσβυτέρων, επίλεκτων κληρικών της Μητροπόλεώς του, οι οποίοι στελεχώνουν τη Μητέρα Εκκλησία, το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο και διακονούν σε Μητροπόλεις των Νέων Χωρών και στην τοπική Εκκλησία. Ως πρώτος λόγος του Ιεράρχη φέρεται εκείνος από την εις διάκονον χειροτονία του νυν Μεγάλου Αρχιδιακόνου της Πρωτοθρόνου Εκκλησίας, κ. Θεοδώρου Μεϊμάρη, το 2003. Αξίζει να σημειωθεί ότι μεταξύ των κειμένων παρεμβάλλονται φωτογραφικά στιγμιότυπα από τις χειροτονίες, καθώς επίσης σημείωση ως προς την ημέρα της χειροτονίας, τις σπουδές και την ιερατική διακονία του κληρικού. Στο τέλος του βιβλίου σημειώνονται πηγές, βιβλιογραφία, όπως και τίτλοι των έργων του συγγραφέα.

Το βιβλίο του Σεβασμιωτάτου, Καθηγητή στο Τμήμα Θεολογίας του Α.Π.Θ. και Προέδρου της Διοικούσας Επιτροπής της Πατριαρχικής Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Κρήτης (ΠΑΕΑΚ), είναι αφιερωμένο στο γέροντά του, αοίδιμο Μητροπολίτη Πέτρας κυρό Δημήτριο († 1990). Των χειροτονητήριων λόγων και των «εισαγωγικών» του συγγραφέα προτάσσεται προλογικό σημείωμα «τοις εντευξομένοις», του φιλοκαλικού Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Εδέσσης, Πέλλης & Αλπωμίας κ. Ιωήλ.

Ο πατρικός και νουθετήριος λόγος του Σεβασμιωτάτου συγγραφέα προς το χειροτονούμενο, είναι μεστός θεολογικά και επίκαιρος. Χωρίς να διέπεται από εξάρσεις και συναισθηματισμούς, ψηλαφεί και διέρχεται τα πρόσκαιρα, μυσταγωγεί το Μυστήριο της Ιερωσύνης, και αναπαύεται στα έσχατα. «Ο κόσμος, θα σημειώσει σε έναν από τους λόγους του, είναι μεταβαλλόμενη πραγματικότητα, … και … δυστυχώς ο άνθρωπος πολλές φορές ταυτίζεται με αυτά τα φευγαλέα, τα φθαρτά και παροδικά, … τα εκλαμβάνει ως αιώνια και τα ειδωλοποιεί, τα ιδεολογικοποιεί. Όμως όλα αυτά θα παρέλθουν, για να μείνει εις τους αιώνας η Εκκλησία, ο Χριστός εν τη παρακαταθήκη που θα λάβεις, το αιώνιο, το άφθαρτο, που υπερβαίνει το χώρο, το χρόνο και ενυλώνεται νυν και αεί εν τω προσώπω του Θεανθρώπου Κυρίου μας.» (σσ. 50-51)

Η χρήση των προσωπικών αντωνυμιών από μέρους του Σεβασμιωτάτου στο λόγο του προς τον υποψήφιο, η υπόμνηση πτυχών της πορείας του τελευταίου μέχρι τη χειροτονία, η αναφορά ή μη του οικογενειακού του περιβάλλοντος, κ.ά., δεν αποτελούν συνήθη ρητορικά τεχνάσματα, ή επίπλαστα σχήματα που δομούν το λόγο, αλλά καταδεικνύουν την πατρική μέριμνα του Επισκόπου προς το χειροτονούμενο, τη διάκριση που επιδεικνύει και επιβεβαιώνουν την Ιωάννεια ρήση: «… γινώσκω τα εμά και γινώσκομαι υπό των εμών». (Ιωάν. 10, 14).

Ο λόγος του συνδεδεμένος πάντοτε με την εορτή της ημέρας (Δεσποτική, Αγίου) και τα μηνύματά της, με αναφορές στη Μητέρα Εκκλησία, το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο και τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, παρέχει τη δυνατότητα να αντληθούν διδάγματα για τον χειροτονούμενο αλλά και την Ευχαριστιακή κοινότητα εν γένει. Προς τούτο επιστρατεύονται χωρία από την Αγία Γραφή, την Ασκητική και Πατερική Γραμματεία, διδάγματα σύγχρονων Αγίων και χαρισματικών Γερόντων, ακόμη και η ποίηση (σ. 117). Επιπροσθέτως, εκφράσεις της «γλώσσας των νέων» σήμερα (σ. 116) δεν αποκλείονται από τους λόγους του Ιεράρχη, γεγονός που καταδεικνύει τη δυνατότητά του να προσλαμβάνει τα μηνύματα της σύγχρονης εποχής, της καθημερινότητας και να τα θέτει σε εκκλησιαστική τροχιά.

Ο Σεβασμιώτατος, μολονότι είναι ο ίδιος Ακαδημαϊκός διδάσκαλος της Θεολογίας, δεν υποσκελίζει τη «λαϊκή θρησκευτικότητα», την «ακατέργαστη πίστη», τουναντίον μάλιστα υπογραμμίζει τη σπουδαιότητά της στη διαμόρφωση υγιών θρησκευτικών συνειδήσεων (σ. 111) και ιερατικών κλήσεων (σ. 86, 88) στο χθες και το σήμερα. Από την άλλη, μολονότι επισημαίνει τη συμπόρευση της Εκκλησίας και της επιστήμης (σ. 126), υπογραμμίζει ότι η (θεολογική) ακαδημαϊκή ενασχόληση, αποκομμένη από την προσευχή, το λειτουργικό βίωμα και κυρίως το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, καταντά ένα ψυχρό εγκεφαλογράφημα (σ. 87), που δεν ωφελεί το χειροτονούμενο και στερεί από τη χριστιανική κοινότητα την εν Χριστώ οικοδομή.

Ο συγγραφέας εφιστά την προσοχή του χειροτονούμενου, καθώς «η βεβαιότητα, η ασφάλεια, το οπλοστάσιο του εγώ μας, θέτουν τα εμπόδια της σχέσης μας με τον Θεό» (σ. 33) και σε άλλο λόγο του επανέρχεται σημειώνοντας ότι «… η χάρη δεν έλκεται από καμιά βεβαιότητα ή πληρότητα, συνδεδεμένη ή ταυτισμένη με τον αιώνα της ανθρώπινης βιοτής, όσο πνευματοφόρα ή χριστοφόρα αν εκλαμβάνεται ή διαφημίζεται η ‘πνευματικότητα’ αυτή. Βεβαιότητα και πνευματικότητα δεν μπορούν να συνυπάρξουν.» (σσ. 64-65)

Οι χειροτονητήριοι λόγοι που καταχωρίζονται στο βιβλίο του Ιεράρχη, λειτουργούν ως ψηφίδες που συνθέτουν στο σύνολό τους το μωσαϊκό μιας «Ευχαριστιακής Εκκλησιολογίας». Το περιεχόμενό τους, μάς οδηγεί επίσης στο συμπέρασμα ότι ο Σεβασμιώτατος δεν εκλαμβάνει την Εκκλησία -κατ’ επέκτασιν και την ιερατική διακονία- μονοφυσιτικά (δηλαδή αποκομμένη από την κοινωνική πραγματικότητα), αλλά τη θεωρεί ως ακτίνα φωτός, που εισέρχεται στην καθημερινότητα του ανθρώπου, την προσλαμβάνει και την μεταμορφώνει.

Το ως άνω βιβλίο του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου κ. Ανδρέα αποτελεί απτό δείγμα Εκκλησιοκεντρικής μαρτυρίας στη σύγχρονη πραγματικότητα· παρακαταθήκη της τοπικής παραδόσεως που υπάγεται στην κανονική δικαιοδοσία του Οικουμενικού Θρόνου, αλλά και έναν πολύτιμο οδοδείκτη για κάθε χριστιανό που πορεύεται «εν μέσω δυσκολιών και θλίψεων», εναποθέτοντας τις ελπίδες του στο Χριστό και την Εκκλησία. Διότι, όπως σημειώνει ο συγγραφέας, «Η Εκκλησία, η ιερωσύνη, διακονούν, υπηρετούν και πάσχουν για τον όλο άνθρωπο, τον άνθρωπο της γης και του ουρανού, των ορατών και των αοράτων. … Η Εκκλησία διακονεί τον όλον άνθρωπο με την προοπτική να μην βρεθεί η ψυχή εις την δίνη του σκότους και του πονηρού, ούτε ενθάδε, ούτε εκείθεν.» (σ. 16)

Σχετικές Δημοσιεύσεις

Ορθόδοξη Εκκλησία και Ουκρανικό Αυτοκέφαλο

Μια «καλή κρητική καρδιά» καλωσόρισε το ΑΠΘ στις τάξεις των επίτιμων διδακτόρων του

Σοφία Καρεκλά

Από την Κρήτη στην Κομοτηνή έρχονται τρεις μητροπολίτες

Αναδημοσίευση

H Μητρόπολη Αρκαλοχωρίου στο πλευρό των δύο Ελλήνων στρατιωτικών

Αναδημοσίευση

Η πανήγυρη της Αγίας Βαρβάρας, πολιούχου Ρεθύμνου

Ι.Μ. Ρεθύμνης

Η 74η Επέτειος του Ολοκαυτώματος των χωριών της Βιάννου και της Ιεράπετρας

Αναδημοσίευση